| De geschiedenis van de radio in België - deel 5: de pionier Radio Maeva. |
|
Radio Maeva
was de lokale radio die jarenlang over gans Vlaanderen beluisterbaar was.
Ziehier het verhaal van een radiostation dat in een minimum van tijd groeide
tot een zeer goed beluisterde Vlaamse radio en volgens sommigen evolueerde
tot een potentieel gevaar... |
| Het ontstaan |
|
Dat Patrick Valain een zeezender verleden had kon je duidelijk merken bij Maeva. De hele organisatie was eigenlijk opgezet als een radiostation vanaf zee. De programma's werden her en der opgenomen in thuisstudio's. Wekelijks was er dan op zaterdag een bijeenkomst voor het afleveren van de band-programma's. De medewerkers kregen een witte plastic zak. Hierin zaten de nieuwe platen, lege banden voor de opnames en richtlijnen voor de nieuwe opnameweek.
|
| Het groeiend succes |
|
Het Maeva-sukses
was gemakkelijk te verklaren. Een groot deel van dit sukses was te verklaren
aan het enorme bereik. Het grote deel van Vlaanderen werd bereikt
met het grote vermogen van de zender. Zelfs in grote gedeelten van Limburg
was de ontvangst vrij goed.
Het
almaar stijgend Maeva-succes kon evenwel niet beletten dat het intern
ging rommelen. Nauwelijks
zes maanden na de startdatum stapten enkele medewerkers op omdat ze het
oneens waren met de puur commerciële instelling van Maeva.
Sommigen vonden dat ze ook recht hadden op een deel van de koek van Patrick.
Die eerste Maeva-dissidenten vonden onderdak bij Radio Contact
2 of Radio Seven maar vervangers werden snel gevonden. Patrick
Valain vond dat DJ's uiteindelijk minder belangrijk waren. Enkel het station
was belangrijk. Er zat een zekere logica in deze werkwijze, zolang ze
niet werd gebruikt als excuus om de gratis geleverde diensten van de medewerkers
voor eigen gewin te benutten. De rotatie van medewerkers schaadde toen
de populariteit nauwelijks. Dit werd duidelijk op 20 januari 1982 toen
de zendmast werd verzegeld. In de namiddag kwam Maeva terug in de lucht
met een zwakker vermogen. De luisteraars werden opgeroepen om een protestmeeting
in Sint-Pieters-Leeuw bij te wonen. Deze oproep werd beantwoord door 4000
fans en Maeva voelde zich gemotiveerd om terug te beginnen met
een vermogen van een kilowatt. Ook een handtekeningactie met als doel
"het voortbestaan van Maeva" werd een groot succes. In
het totaal werden hiervoor 894.612 handtekeningen verzameld. |
| Potentieel gevaar |
|
|
| Nieuwe initiatieven |
|
Ondertussen
steeg het aantal lokale radio's en het was moeilijk om het grote zendbereik
te behouden. Maeva nam op
24 februari 1982 de frequentie van Radio Brabo (Antwerpen) over
en begon direct met het uitzenden van de klassieke Maeva-programma's.
Dit was niet moeilijk want praktisch alle programma's waren opgenomen
op cassette. Er werd nog geprobeerd om Maeva-zenders op te starten in
Gent, Brugge, Aalst, Dendermonde, Heist-op-den-Berg en Tienen maar dat
was van korte duur. Deze zenders werden vlug in beslag genomen. Op 6 mei
1982 verscheen het decreet waarin de organisatie en de erkenning van niet
openbare radio's werd beschreven. Dit decreet verbood de ketenvorming
tussen lokale radio's. Rudy van Accoleyen hoopte toch een erkenning te
krijgen op een nationale frequentie, eventueel op de middengolf. Op de plaatsen waar Maeva niet goed was te ontvangen, werd gestart met Radio Maeva Lokaal. In ruil voor financiële hulp zonden lokale radio's verschillende programma's van Maeva uit. Na verloop van tijd bleek Radio Maeva Lokaal echter geen succes en werden die initiatieven gestaakt.
Gedurende de jaren dat Maeva uitzond, gaf men voortdurend het beeld dat er werd uitgezonden vanuit vijftal verschillende studio's. Er waren wel een paar live-programma's maar het grotendeel was reeds vooraf opgenomen op cassette. Daarom werden nooit opendeurdagen gehouden, alhoewel daar vraag naar was. Hoogstwaarschijnlijk zou de luisteraar diep teleurgesteld zijn van wat hij zou zien. Tenslotte zouden de medewerkers die daar verbleven moeilijk nog wat privacy hebben gehad.
|
| Onfrisse ideeën |
|
Vervolgens
ging het bergafwaarts met Maeva. Eerst was er de beschuldiging van een
sabotage op een antennemast
van de nabijgelegen Radio Seven. Het was alom bekend dat Maeva
dreigementen stuurde aan alle stations die te dicht bij hun 103,50 MHz
zaten. Vervolgens werden twee Maevabeheerders aangehouden in verband met
een gewapende overval te Opwijk die een anderhalf miljoen BEF had opgebracht.
Deze praktijken en de rotatie van medewerkers deden de luisteraar veranderen
van radiostation. Maeva bleef ook aanhouden met haar verouderde radioformule
die eruit bestond steeds plaatjes aan elkaar te praten met groetjes van
luisteraars en met steeds minder ter zake doende informatie. |
| Het einde van het fenomeen |
|
Het eerste dossier dat Maeva met het oog op erkenning bij de raad voor niet-openbare radio's indiende, werd verworpen. De reden was dat er te veel belang werd gehecht aan popprogramma's. Het bezwaarschrift werd bij de tweede ronde verworpen omdat er volgens de raad plots te veel aandacht werd besteed aan cultuur. Het Maeva-dossier werd door hen negatief geadviseerd. Toch keurde toenmalig Minister van Cultuur Poma het dossier goed. Om eventuel repressailles te ontwijken was het dus beter om Maeva te erkennen en haar zendbereik eveneens te beperken tot 8 kilometer. Patrick Valain voelde blijkbaar dat het niet meer houdbaar was om met hoge vermogens uit te zenden. Er dan werd besloten om als eerste vrije radio boven de 104 MHz uit te gaan zenden. Dankzij de uitstekende 105,70 MHz en de prima locatie, kon men met een lager zendvermogen een even groot deel van Oost Vlaanderen en Vlaams Brabant bestrijken. Radio Maeva werd echter nog steeds keer op keer opgepakt en verloor uiteindelijk door snel opeenvolgende inbeslagnames aan belangrijkheid. Binnen het station ontstonden eind 1983 serieuze meningsverschillen en die leidden tot een opsplitsing tussen Patrick Valain en de groep Ben Van Praag - Mark Hermans - Arie van Loon. Naast dit meningsverschil was er ook een meer ernstige ruzie tussen de Maeva-organisatie en hun public-relationsman Patrick Dubateau (schoonbroer van Sylvain Tack, eigenaar van de oorspronkelijke zeezender Radio Mi Amigo). Ben van Praag en Co werden overgehaald door Patrick Dubateau (die inmiddels bij Maeva aan de deur gezet was) om voor Radio Bravo te gaan werken. Dubateau vertelde dat hij zendtijd had gehuurd op de Ross Revenge, de nieuwe schuit van Radio Caroline. De heren waren in de wolken maar al vlug bleek dat het Radio Bravo-project een verzinsel was van Patrick Dubateau. Patrick Valain ging vanuit Asse nog even door met "zijn" Maeva en startte terzelfdertijd een bedrijfje op onder de naam PPR, waar "syndicated radio" werd gemaakt. Aan de lopende band werden programma's zonder stationsnaam opgenomen. Bedoeling was om deze programma's door zoveel mogelijk verschillende radio's in Vlaanderen te laten uitzenden. Een soort ketenradio, avant la lettre, dus. Wat trouwens niet onaardig lukte. De deelnemende vrije radio's kregen de programma's gratis aangeboden wat voor de meesten mooi was meegenomen. Alzo kon PPR tegenover haar adverteerders een ruime verspreiding van hun reclame garanderen. Intussen gingen Ben Van Praag en Marc Hermans werken voor Radio Cardinaal in Aarschot. Na een tijdje werd Cardinaal geruild voor Radio Lipstick. Er werd gezamenlijk beslist om het station om te dopen in Radio Mi Amigo. Een cassette-radio waar o.a. Ronny van Gelder, Ferry Eden (ex zeezender Mi Amigo), Stan Haag (Ex zeezenders Radio Veronica en Mi Amigo) en Herbert Visser (ex- zeezender Radio Monique) te horen waren. In de beste Maeva-traditie werd er opnieuw met hoog vermogen uitgezonden en waren er filiaalstations. Merkwaardig genoeg werd door de overheid niet dezelfde heksenjacht ontketend als eerder tegenover Maeva. Veel had te maken met het feit dat er in dezelfde periode een eerste wettelijke kader werd gemaakt, waarbinnen alle "lokalen" ongemoeid zouden kunnen uitzenden. Wilde Radio Mi Amigo overleven, dan had het eigenlijk geen andere keuze dan het zendvermogen drastisch te verlagen. De impact van het station werd zwakker, de reclame-inkomsten navenant lager. Uiteindelijk werd de voltallige deejayploeg vervangen. Het hoofdstation bleef in Duisburg zitten en alle satellietstations gingen hun eigen weg. Maar ook het vernieuwde hoofdstation was geen succes, vooral het gebrek aan live-programma's deed hen uiteindelijk de das om. Het voortdurende gebrek aan geld betekende dan ook het einde van deze ooit zo beroemde voortzetting van Radio Mi Amigo. Zondermeer
kunnen we algemeen zeggen dat Radio Maeva toch een historisch fenomeen
was. Het verscheen zelf in het Guinness Book of Records met
de eer in Vlaanderen de meeste zenderinbeslagnames op haar naam te mogen
dragen. In het totaal werden 28 zware FM-zenders naar allerlei kelders
van gerechtsgebouwen versleept. |
| Epiloog ? |
|
Bijna twintig jaar later is Maeva terug op de FM band....maar heel eventjes. Zaterdagmiddag
1 april 2000: Ik reed met de wagen in Heist-op-den-Berg en draaide uit
pure verveling aan de radioknop tussen 104 en 108 MHz. Niets bijzonders,
ware het niet dat ik opeens het tijdsein
van Radio Maeva door de luidsprekers hoorde weergalmen. Ook
de presentator van dienst sprak overtuigend over de come back van het
legendarische station dat ooit half Vlaanderen op zijn kop had gezet
begin der jaren tachtig. Een handvol presentatoren waren "gerecupereerd"
om terug Maevaprogramma's te maken. Fred Vand Den Bosch, Eric Hofman en
Ben Van Praag waren terug samen te horen op dezelfde frequentie. Het geheel
werd muzikaal omlijst met hits uit de Maeva-jaren. |
| En dan: Radio Verena ! |
|
|
| Radio Maeva doet het weer op kabelradio Zeven |
|
Een toevallig gesprek tussen Eric Hofman en Erwin Bergmans lag aan de basis van een reüniefeest, waarna men kabelradio Zeven overtuigde om drie dagen programma's uit te zenden in Maeva-stijl. Tijdens de voorbereiding daarvan ontstonden dan weer de plannen om met zoveel mogelijke oude Maeva-jocks, na het revival weekend, gewoon door te gaan.
Het nieuws verspreidde zich uiteraard als een lopend vuurtje en vrij snel werden heel wat oud Maeva-jocks bereid gevonden om mee te doen. Stilaan groeide het idee tot een gedurfder plan. Het format van Radio Zeven, veel Belgisch product, heeft raakpunten met het vroegere Maeva-format. Na twintig jaar hebben bovendien heel wat presentatoren best zin om weer eens radio te maken. De knoop werd doorgehakt. Het reünie-weekend zal een échte revival worden van Maeva. Een tweedaagse aanloop op zaterdag en zondag, op maandag een echte doorstart. Alleen kan het helaas niet onder de oude naam want die is in bezit van Rudy Van Accoleyen. Er zal dus moeten worden onderhandeld tussen Radio Zeven en Rudy indien men de naam Radio Maeva terug wil gebruiken. Op 12 april 2001 is Arie Van
Loon, vierenveertig jaar jong, kort na de middag overleden aan een hartstilstand
tijdens een fietstocht. Arie debuteerde als deejay bij de zeezender
Radio Caroline onder het pseudoniem Hugo de Groot. Nadien werd hij razend
populair bij Radio Maeva waar hij ondere andere het nieuws heeft verzorgd.
Het was dan ook geen toeval dat hij de voorbije weken één van de centrale
figuren was die de comeback van Vlaanderen's populairste vrije radio ooit,
in goede banen moest leiden. Als eerbetoon wordt de Verena-studio, van
waaruit de Maeva/Zeven programma's zullen worden uitgezonden, omgedoopt
tot Arie van Loon studio. |
| Radio Maeva terug naar af |
|
Eric Hofman is blijven vechten om Radio Maeva op de FM-band te krijgen. Uiteindelijk werd de naam veranderd in MaevaFM en is het van de grond gekomen begin maart 2003. Eric Hofman was er toen in geslaagd om het Maeva-signaal door te sturen naar vier ex-Mango radio's namelijk in Brakel (Radio Prima 105,60 MHz), Denderhoutem (Radio PROS 103,80 MHz), Oosterzele (Radio Impuls 104,50 MHz) en Arendonk (R.O.T. 106,20 MHz). Ook hier ging het niet van een leien dakje. Aan de filialen was gemeld dat het signaal zou worden verspreid via satelliet. Uiteindelijk werd het signaal verspreid via internet. Het resultaat was dat de uitzendingen regelmatig werden onderbroken. Eric meldde toen dat het signaal zou worden gestreamd via een snelle server van Lazernet. Maar uiteindelijk werden de programma's op voorhand opgenomen en doorgestuurd naar de filialen. Het gevolg was dat geen enkel programma live kon worden gemaakt. Soms gebeurde het dat er geen nieuw programma werd doorgestuurd en dit resulteerde dat bepaalde programma's zoals Eric Hofman's Cornflakes Show gewoon werden herhaald. Halverwege september is MaevaFM
er in uiteindelijk in geslaagd om een volledige dagprogrammatie uit te
bouwen. Onder andere Ron Van De Plas en Luc De Groot brachtten respectievelijk
terug hun legendarisch programma Lunchexpress en Muziek in de
file. Eind december 2003 werd het MaevaFM-netwerk uitgebreid met twee nieuwe frequenties. Onafhankelijke Radio Del Sol (106,20 MHz) verspreidde vanaf toen het signaal over Ninove en omstreken. In Oudenaarde was vanaf toen MaevaFM hoorbaar via Radio Brouwer (106,30 MHz) dat na de Mango-periode even onder de naam MusicFM door het leven ging. Eind april 2004 koos Radio Superstar (107,70 MHz) uit Gent eveneens om het Maeva-signaal door te sturen. Achtereenvolgens verlieten Ron Van De Plas en Luc De Groot MaevaFM. Begin februari 2005 beslist Maeva FM te stoppen met FM-uitzendingen. Volgens Maeva-FM voorzag het nieuwe frequentieplan in vele gevallen in een verdere vermindering van zendvermogens, met als gevolg een dramatisch verslechterde ontvangst en dus verder teruglopen van lokale reclame-inkomsten. Nog volgens Maeva-FM heeft de lokale radio in Vlaanderen de voorbije 12 jaar alle armslag verloren, een bewust gecreëerd scenario, waaraan de overheid schuld heeft. Omdat het niet langer mogelijk was een rendabel nationaal reclamemedium en radionetwerk uit te bouwen was het niet verantwoord verdere investeringen te doen. Eric Hofman blijft wel geloven in DRM, de techniek die digitaal toelaat uit te zenden om de korte golf. Zo is Maeva (BIG M) gedurende enkele uren te beluisteren op 6,015 MHz in DRM. Een aangepaste ontvanger is wel noodzakelijk want met een gewone radio hoor je op die frequentie enkel het geluid dat gelijkt op een modemsignaal. |