De wetgeving in Vlaanderen en Wallonië is verschillend. In Vlaanderen is het zendbereik beperkt tot een achttal kilometer in mono terwijl de franstalige zenders tot 5 kilowatt mogen uitzenden in stereo.
Het gevolg is dat vele radiozenders aan de taalgrens worden gestoord door de Franstalige megazenders. Zo heeft BEL RTL (Brussel op 104,00 MHz) een vermogen van een vijftal kilowatt dat o.a. storingen teweeg brengt aan het signaal van Radio Centraal te Antwerpen.

Terwijl Wallonië een zestal netwerkradio's (Contact, BEL RTL, Nostalgie, NRJ, FUN en Ciel) telt, zijn in Vlaanderen netwerkradio's door het decreet uit 1991 - ontworpen door Mediaminister Eric Van Rompuy (foto)- verboden. Radio Contact moest toen een stap achteruit zetten. Door allerlei trucjes toe te passen (zoals de jingle "radio contact" te beschouwen als reclame) is Contact zich langzamerhand terug kunnen ontplooien als netwerk. In 1997 is Topradio ontstaan met als uitvalbasis SIS-Gent (102,80 MHz).

In 1999 was Eric Van Rompuy van plan om het aantal lokale omroepen drastisch te verlagen en toch netwerkradio's toe te laten. Voor een honderdtal radio's zal de vergunning niet worden verlengd. Wel zullen in de regio's Gent, Brussel en Antwerpen twee omroepen over hun agglomeratie mogen uitzenden. Het nieuwe Commissariaat voor de Media zal oordelen welk station uiteindelijk in aanmerking komt voor het statuut, waarbij als criteria de financiële toestand, het aantal personeelsleden en de reclame-inkomsten gelden. Van Rompuy was van plan per gemeente een radio toe te laten per schijf van 20.000 inwoners. Een plan dat vlug onder tafel werd geveegd omdat de lokale radio dan enkel zou geconcentreerd zitten in de steden.

Op 5 november 1998 werden ook opeens 11 Franstalige lokale radio's uit de ether genomen door het BIPT. Reden was dat enkele Vlaamse radio's een klacht hadden ingediend tegen de Franstalige zenders die te sterk uitzonden. Beide Mediaministers slaagden niet tot een akkoord en de Raad Van State besliste in het voordeel van de Vlamingen. Dit was het begin van een kleine etheroorlog, waarbij aan beide zijden van de taalgrens stoere taal werd gesproken door alle betrokken partijen en instanties. Het eigenaardige van het verhaal is dat 11 vergunningen van radio's werden ingetrokken die eigenlijk praktisch geen probleem veroorzaakten. Zo verloor Radio Campus (107,20 MHz) in Elsene haar vergunning van 70 Watt. Radio Campus gaf toen enkel kleine storingen aan een Ternatse zender op de rand van Brussel.
De grote, politiekgesteunde stoorders bleven gespaard. De liberale Franstalige zender Radio Contact (102,20 MHz) met zijn 5kW duwt nog steeds de Antwerpse Radio Zuiderlicht weg (ook 102,20 MHz) in Wilrijk!
Het beste is dat Campus terug is beginnen uitzenden op 104,30 MHz (in stereo deze keer), de lege frequentie die Fréquence Elle is kwijtgespeeld. Zij hebben wel het Waals Gewest ingelicht, maar deze laatste nam toen geen maatregelen.

Enkele maanden later waren de 11 Franstalige zenders terug ON AIR. Radio Campus verhuisde terug naar haar 107,20 MHz en heeft de stereocoder maar laten aanstaan.

Nog even vermelden dat in 1998 ketenradio plots werd toegelaten. In een minimum van tijd waren Topradio en Family Radio beluisterbaar in de meeste steden van het Vlaamse land. Lokale radio's werden overgekocht en/of deals werden gemaakt om de respectievelijke programma's van het moederstation uit te zenden.

13 juni 1999 midden in de dioxine-crisis. De verkiezingen worden gewonnen door blauw (VLD, liberale partij) en groen (ECOLO/AGALEV, groene partij). De CVP (katholieke partij) verliest enorm en is niet langer meer de grootste politieke partij van België. Premier Jean-Luc Dehaene (CVP) wordt vervangen door Guy Verhofstadt (VLD) in de federale regering. Eén van de programmapunten van de VLD is om commerciële, landelijke radio('s) toe te laten. Dit zal nu geen probleem meer zijn nu Rik Daems (VLD) aangesteld is tot Minister van Telecommunicatie, Overheidsbedrijven en Participatie. In de Vlaamse regering wordt Dirk Van Mechelen (VLD, zie foto) aangesteld tot Minister van Economie, Ruimtelijke Ordening en Media.

Belangrijk is dat opeens de vergunningen van alle Vlaamse lokale radiostations met twee jaar zijn verlengd. Eerder werd gemeld dat het frequentieplan zou wijzigen in 1999 en dat heel wat radio's hun vergunning zouden verliezen. Dankzij de Communautaire stribbelingen kwam er geen nieuw frequentieplan.

2002 is ook het jaar dat vele radiostations illegaal het vermogen opdrijven. Het zijn vooral de radio's die het signaal van Radio Contact verspreiden die een antenneversterker koppelen tussen zender en antenne. Het uitgangsvermogen van de toegestane 100 Watt wordt opgedreven van 200 tot zelfs 500 Watt. Dit geeft gemiddeld een bereik van 15 kilometer of meer. Het BIPT trad ook niet meer op zolang er officieel een klacht wordt ingediend bij het VCM.

Zoals eerder gemeld werd Dirk Van Mechelen (VLD) aangesteld tot Minister van Economie, Ruimtelijke Ordening en Media in de Vlaamse regering. Eén van zijn belangrijke doelstellingen was het toelaten van enkele privé nationale zenders. Het toelaten van een drietal zenders zou geen probleem zijn als men frequenties in de beschermzone van de VRT zou gebruiken.
Om dergelijke radiozenders over gans Vlaanderen beluisterbaar te maken deed de regering beroep op een onafhankelijk organisme die het frequentieplan moest creëren. Er werd gekozen om beroep te doen op de Nederlandse firma NOZEMA. NOZEMA beheert in Nederland het volledige uitzendpark.
Er zou beslist moeten worden wie zou toegelaten worden. Buiten de huidige netwerken waren ook een handvol nieuwe kandidaten geïnteresseerd. Radio Contact was een gedoodverfde kandidaat omdat deze liberaal getinte radio even blauw is als de toenmalige minister van Media".

Lees meer in de rubriek: het werd 4FM en Q-Music.

Extra:

De lijst van de lokale radio's 2003 met adres en telefoonnummer. (03/07/2003). Bron: Ministerie van Media. De evolutie van radio in Vlaanderen - een dossier opgesteld door Hugo Coomans (Hugo Van Vlaanderen) toestand eind 2002: klik hier.

In 2003 zou uiteindelijk de lokale FM-band worden hervormd. Mediaminister Van Mechelen was reeds lang van plan om grote kuis te houden tussen de 102,50 en 107,90 MHz. Eerder waren er al valse geruchten dat er een zwarte lijst bij het VCM zou bestaan. Een lijst van radiostations die geen lokale programma's meer zouden maken of geen studio meer zouden hebben. Ook was er een veronderstelling om enkele regionale frequenties toe te kennen aan de VUM-groep. De Vlaamse Uitgeversmaatschappij bezit reeds Radio Go (Gent), Radio Antigoon (103,20 MHz te Antwerpen) en heeft begin september 2002 de touwtjes overgenomen van Radio Uilenspiegel (106,70 MHz te Herent bij Leuven).

Uiteindelijk is Dirk Van Mechelen van plan om 200 lokale zenders te plaatsen tussen 104,9 MHz en 107,90 MHz met een iets hoger vermogen. De lokale omroepen zullen hun vergunningen enkel verlengd zien via een selectieprocedure uitgevoerd door het VCM. Het VCM heeft in het verleden de frequenties uitgedeeld aan 4FMen Q-Music. Het is reeds bekend dat 4FM goed bevoordeeld was bij deze procedure. Hoe dit precies zal aflopen voor de lokale omroepen is een vraag die velen stellen.

Er is ook plaats voor 5 omroepen per regio in de band tussen 102,50 en 104,80 MHz. Deze radiostations zullen dan hoogstwaarschijnlijk een vermogen opgelegd krijgen van 500 tot 1000 Watt.
Op het eerste zicht is dit plan gunstig voor de onafhankelijke lokale omroepen. Maar ook hier geldt het oude spreekwoord "Eerst zien en dan geloven".

Op 23 april 2003 zijn de meerderheidsfracties in het Vlaams Parlement het eens over een voorstel van decreet dat het VCM zijn bevoegdheid ontneemt om erkenningen te leveren voor landelijke, regionale en lokale radio-omroepen. Toen de landelijke radiolicenties in september 2001 werden uitgedeeld aan Q-Music en 4FM kwam het VCM zwaar onder vuur te liggen omdat men van mening was dat 4FM zou zijn bevoordeeld tijdens de selectieprocedure. Het toekennen van erkenningen voor radio-omroepen zou dus voortaan enkel nog gebeuren door de Vlaamse regering.

In juni 2003 wordt Marino Keulen (VLD) benoemt tot Vlaams Minister van Media, Wonen en Sport. Het hoofdstuk Media blijft dus in liberale handen. Nog net voor de afsluiting van zijn legislatuur is Dirk Van Mechelen er in geslaagd om het nieuwe frequentieplan voor lokale en regionale omroepen te coördineren met alle bevoegde partijen. Samen met de nieuwe regering zal Marino dus beslissen welke lokale omroepen vanaf december 2003 hun plaatsje mogen houden op de FM-band.

Lees ook meer in de rubriek 2003: een nieuw frequentieplan.

>> Hoe zit dat nu met het VCM-VRM?