De geschiedenis van de radio in België - deel 13: de radiobrouwsels te Leuven.
Radio Scorpio - 102,50 MHz - 101,00 MHz - 106,00 MHz


Radio Scorpio - origineel logoDe eerste uitzending van Radio Scorpio was op 15 oktober 1979. Scorpio staat voor Sociaal Culturele Organisatie voor Regionale en Pluralistische Informatie Overdracht. De organisatie werd opgericht door een groep mensen die berichten verspreidden via kranten, pamfletten, affiches en dergelijke. Zij besloten hun ideologie openbaar maken via dit "nieuwe" medium.
De zender werd zelf in elkaar gestoken en er werd uitgezonden vanuit het Leuvense studentencentrum 't STUC aan de Naamsestraat
op de frequentie 102,50 MHz. Desondanks er maar één uur per week werd uitgezonden, kreeg Scorpio op 20 februari 1980 bezoek van de Rijkswacht. De Rijkswacht kon onmogelijk met het in beslag genomen studiomateriaal naar buiten gaan want in een minimum van tijd werd de ingang geblokkeerd door heel wat studenten. Onmiddellijk werden ook de andere ingangen van 't STUC gebarricadeerd. Rond 23:00 werd er onderhandeld tussen de onderzoeksrechter, de vice-rector Servote en het beheer van de radio. Enkele uren later werd er een compromis gesloten dat enkel de zender zou worden verzegeld en terplaatste mocht blijven. De beheerders van Radio Scorpio kregen later na het proces een fikse boete.

Na de inbeslagname kreeg Radio Scorpio een gastprogramma op Radio Louvain-La-Neuve en Radio Capitale want deze omroepen waren toen perfect beluisterbaar in de studentenstad. Echter een week later was Radio Scorpio terug in uitzending. Omdat de nadruk van de omroep lag op informatie werd het zendschema geleidelijk uitgebreid.

Sinds het ontstaan van Radio Scorpio werd reclame en sponsoring geweerd. Enkele keren waren er discussies om reclame en/of sponsoring toe te laten maar de beheerraad is steeds gebleven bij de basisprincipes.

Begin 2000 heeft Radio Scorpio de uitzendingen moeten staken omdat het studentencentrum werd verbouwd. Studio en antennes werden afgebroken en de beheerraad was op zoek naar een andere locatie. Het zou nog tot januari 2002 duren vooraleer Scorpio terug zou komen.

Radio Scorpio - logo 21ste eeuwBegin 2002 werd een geografische aanpassing gevraagd aan het VCM. Ondertussen werd in alle stilte de antenne gemonteerd op het dak van het Universitair Ziekenhuis Sint-Pieter aan de Brusselsestraat. De zender Pascal 50 werd terug van onder het stof gehaald en gedurende enkele weken hebben de technische medewerkers allerlei testen gedaan. Er werd snel vastgesteld dat het zendbereik beter was geworden. De studio werd ondergebracht in het gebouw van de Leuvense Overkoepelende Kringorganisatie aan de 's Meiersstraat te Leuven. Radio Scorpio kreeg op de gelijkvloers enkele kleine kamers toegewezen waarvan er één werd ingericht als een knusse studio. De oude Broadcast mengtafel werd opgeknapt en alle audio-elementen werden zorgvuldig gemonteerd.

Het audiosignaal wordt dan door middel van een gehuurde telefoonlijn gestuurd naar de hoogste verdieping van het ziekenhuis.
De initiatiefnemers hebben dan ook maar geopteerd om gebruik te maken van enkele moderne hulpmiddelen. Een stereocoder maakt van het signaal een aangenaam stereosignaal, een RDS-coder laat SCORPIO op tuner verschijnen en het signaal wordt gecompresseerd met enkele BEHRINGER-modules.

Op 11 februari 2002 werd dan de nieuwe studio officieel geopend. Gedurende de volledige avond werd elk programma voorgesteld. Tussen 18:00 en 22:00 zouden dagelijks live radioprogramma's worden gemaakt. Elk programma krijgt in tegenstelling met vroeger maar één blokje van één uur toegekend, behalve de DJ-georiënteerde programma's die eerder worden geprogrammeerd tussen 22:00 en 01:00. De bedoeling om ieder programma maar één uurtje per week te geven is om de medewerkers gemotiveerd te houden om wekelijks hun programma te blijven doen.

Radio Estavoy - 103,30 MHz (1990 - 1995)

Radio Estavoy begon in het roemruchte jaar 1989-1990 als een uit de hand gelopen grap: op een niet nader genoemd studentenkot in de Naamsestraat te Leuven (schuin tegenover de oude studio’s van Radio Scorpio) zorgde een vrijend koppeltje voor de allereerste live Estavoy-uitzending. Hun nachtelijke exploten werden met behulp van een Velleman 25mWatt-zendertje, stiekem door enkele onverlaten bevestigd achter de verwarming in hun kamer, rondgestraald naar alle omliggende kamers waar gretig werd meegeluisterd. Hoewel… de isolatie van het gebouw was zo belabberd, dat deze technische oplossing eigenlijk ‘overkill’ was. Het koppeltje kreeg gemeenzaam de naam Fido & Dido.

Fido en Dido: Het hoogtepunt van de uitzending.

Dat smaakte toen wel naar meer. Er werd gestart met radio-uitzendingen voor het studentenhuis en de nabije omgeving. Met de aanschaf van een 5Watt Stentor-zender wist Estavoy haar zendbereik gevoelig uit te breiden. Van Waalse storingen was toen nog geen sprake, en de helft van Leuven kon in mono makkelijk bereikt worden op de vrije frequentie 103,30 MHz. Er werd gewerkt met één zelfgemaakte gerichte dipool op een demonteerbaar zendmastje dat makkelijk (nu ja) door een dakraam kon gestoken worden. Er werd redelijk vlug uitgekeken naar een nieuwe, en vooral hogere locatie. Radio Estavoy verhuisde haar studio naar de Tervuursestraat en was zo meteen nog veel beter te ontvangen. De uitzendingen liepen voortaan in stereo. Eerst werd dit verwezenlijkt met een analoge stereocoder, bijeengeflanst met elektronische onderdelen voor een bedrag van 4€. De studio bestond uit: een 4-kanaals mengtafel, een Tascam Portastudio die vooral als microfoonmengtafel werd gebruikt, twee CD-spelers, een cassettedeck en 2 microfoons. Meer was niet nodig om schitterende radio te maken.
Dat was ook Radio Sinjaal opgevallen, alwaar prompt werd gestart met het programma Radio Danny, in naam een persiflage op Radio Donna, naar inhoud een zeer flauw afkooksel van Estavoy. Grappen die op Estavoy te horen waren werden na een week vaak gerecycleerd door Radio Danny. En dan lopen Radio Estavoy en Radio Danny elkaar tegen het lijf, beiden gewapend met een cassetterecorder en een microfoon.

Radio Danny op Radio Estavoy: Een rechtstreeks interview op Radio Estavoy.

Rond die periode begon Estavoy ook te experimenteren met streaming audio. Het was de tijd van de allereerste broadband-verbindingen en het signaal van de omroep werd in Heverlee in een studentenhome uit de lucht geplukt om zo gestreamd te worden via kotnet, een initiatief van de KULeuven en UPC. Radio Estavoy kon op die manier 4 maanden lang legaal worden ontvangen

Jingles: Twee medewerkers beoordelen hun jinglepakket.

Vervolgens zocht en vond Radio Estavoy met de Leuvense lokale Radio Happy en kreeg Luc Van Braekel zo ver dat de uitzendingen van Estavoy voortaan zouden lopen vanuit de Happy-studio aan de Naamsepoort. Luc gaf toen iedere woensdagavond avondcursus informatica in Kortrijk en kon dus zelf luisteren naar Estavoy.
Luc Van Braekel: Misschien was dit maar goed ook want wie weet had ik anders 'gesteigerd' bij de 'onzin' die misschien wel een deel van het bestaande Happy-publiek had kunnen 'wegjagen'. Maar ik vond het wel leuk om een forum te bieden aan een bende enthousiaste radiomakers.
Meteen was het zendbereik van Estavoy zeer groot en de zender werd in één klap ‘legaal’. Dat was toen een vreemde sensatie voor de Estavoy-medewerkers.
Echter op een woensdagavond stond het Estavoy-team voor een gesloten deur. De sloten waren veranderd en na een kort telefoontje bleek dat Radio Happy was overgegaan in de handen van Mark Holemans, bekend van het netwerk RGR FM. Na een iets langere telefoon wist het Estavoy-team een afscheidsuitzending los te peuteren en werd toegang verleend tot de studio. Onder het oog van drie zwijgende en vooral besnorde RGR-medewerkers werd een laatste legale uitzending van anderhalf uur gemaakt.

Terug de illegaliteit in dan maar. Radio Estavoy verhuisde naar de Dagobertstraat en stelde zijn zendmast bijna recht naast die van de rijkswacht op. De studio in de Dagobertstraat was echter veel te klein voor het groot aantal medewerkers en er werd nogmaals verhuisd naar een studio in de Parkstraat. Enige tijd later werd er nog een laatste keer te verkast naar de ’s Hertogenlaan, zowat het hoogste plekje van Leuven. Het zendvermogen werd opgetrokken tot 25Watt en er werd gewerkt met een digitale stereocoder en richtantennes.
Men stelde vast dat de rek in de formule en in de groep zat en besloot men te stoppen met Radio Estavoy. Ondertussen was zowat iedereen afgestudeerd en waren er andere prioriteiten.

Radio estavoy - uitzendlokaties

De zes uitzendlokaties van Radio Estavoy


Radio Estavoy werd nooit door het BIPT onderschept. Er werd voor zover bekend nooit enige zoekactie gestart. Dat is ook niet verwonderlijk: Radio Estavoy stoorde niemand en begaf zich eveneens niet in het vaarwater van de officiële Leuvense radio’s.
Tot nu toe zijn de namen van de initiatiefnemers onbekend. Van bij aanvang werden alle uitzendingen van Radio Estavoy digitaal opgenomen voor archivering. Al die opnamen zijn echter verloren gegaan. Het meeste materiaal op deze site werd bijeengeraapt uit oude cassettebandjes, vaak een kopie van een kopie van een kopie van… De geluidskwaliteit van de meeste stukjes is dan ook niet meer zo denderend.

Het huis van wantrouwenHet Huis van Wantrouwen met Marc Uytterhoeven en Wouter Vandenhaute (zie foto) is bijna zo populair als Radio Estavoy, en het wordt al helemaal mooi als Radio Estavoy Wouter Vandenhaute kan interviewen tijdens een evenement op het “Sportkot”. Een AM-verbinding verbindt het sportkot met de studio van Estavoy in de Tervuursestraat, bijna helemaal aan de andere kant van de stad.

Het interview met Wouter

Met dank aan Sven Bollue van MixFM (Leuven / Herent - 102,60 / 106,70 MHz).

 

Radio Uilenspiegel / Stadsradio Leuven - 106,70 MHz

Zoals eerder gemeld werd de VZW van Radio Uilenspiegel (Herent bij Leuven - 106,70 MHz) grotendeels vervangen door leden van de VUM. De VUM beheert reeds Radio Go (Gent) en Radio Antigoon (Antwerpen). Toen Uilenspiegel werd "overgenomen" heeft men eerst alle medewerkers beloofd dat er niets ging veranderen in de programmatie. Maar begin september 2002 werden alle vrijwilligers op straat gezet. De omroep maakt zich nu klaar om net zoals Go en Antigoon gelijkaardige radio te maken voor Leuven.
Radio Uilenspiegel bestond hoofdzakelijk uit vrijwilligers die tijdens de avond programma's maakten. Overdag kon de luisteraar genieten van non-stop actuele hits. Het enige probleem met Uilenspiegel was de reclamewerving. Dit werd eveneens gedaan door enkele vrijwilligers. Er was dus geen samenwerking met een reclameregie. Omdat de laatste tijd de reclame-inkomsten aan de lage kant waren, werd beslist om samen te werken met de VUM.
De voorzitter van de radio koos voor het geld en melde dat de avondprogramma's niet meer welkom waren. De medewerkers van de Herentse omroep waren uiteraard teleurgesteld en wilden kost wat kost terug radioprogramma's maken. Maar dan niet meer op 106,70 MHz want vanaf 23 september 2002 werd de naam veranderd in Stadsradio Leuven. De zendmast werd verplaatst net naast de E314. Stadsradio Leuven is zelfs te ontvangen kortbij Diest.

>> de vrije omroepen uit de andere regio's