| 2003 - Het nieuwe frequentieplan |
| Inleiding |
|
De middenband die eigenlijk
ligt tussen 100,00 MHz en 104,80 MHz is eigenlijk bedoeld voor
hoogvermogenzenders. Tijdens de vorige erkenningsronde werd deze
opgevuld met diegenen die geen frequentie in de bovenband konden
krijgen wegens plaatsgebrek. Nadien werden nog radiostations toegelaten
102,90 MHz te Schoten was al in 1984 (conferentie van Genève) internationaal toegewezen aan België en gecoördineerd voor hoog vermogen, net als de 101,00 MHz ("De Panne", nu Oostvleteren), 102,50 MHz Genk, 103,00 ("Knokke", nu Egem), 103,10 MHz ("Waver", nu Sint-Pieters-Leeuw), 103,40 MHz ("Westerlo", nu Genk), 103,50 MHz ("Destelbergen", nu Gent) en 104,10 MHz ("Aalter", nu Egem). Het besluit werd goedgekeurd
door de Vlaamse regering en werd op internet gepubliceerd op 13 juni 2003.
Voorzien werd dat tegen 1 december 2003 de Vlaamse regering aan de radio-omroepen
een nieuwe erkenning zal verlenen die hen een zendvergunning zal toekennen
voor 9 jaar. De Vlaamse overheid heeft verschillende
voorwaarden voorzien waaraan men moet beantwoorden om in aanmerking te
komen voor erkenning: enerzijds zijn er de ontvankelijkheidvoorwaarden
waaraan men moet voldoen opdat het dossier in aanmerking zou komen voor
erkenning, anderzijds heeft de Vlaamse Regering in een besluit de
kwalificatiecriteria bepaald voor de inhoudelijke beoordeling van de
ingediende kandidaatstellingen Uit het frequentieplan blijkt dat enkele frequenties van 4FM en Q-Music naar regionale omroepen en stadsradio's gaan. Q-Music en 4FM zouden dus vanaf 1 december 2003 mogen uitzenden met een vijftal krachtige FM-zenders. Maar laten we even kijken naar de groep van de minstbedeelden. Hoe zal de lokale band er vanaf 1 december 2003 gaan uitzien? Op vrijdag 13 juni 2003 werd een eerste versie van het frequentieplan voor lokale omroepen (PDF-formaat, bron: Vlaamse regering) gepubliceerd. Echter twee weken later werd een tweede frequentieplan gepubliceerd. In dit frequentieplan werd één hoog vermogenfrequentie toegevoegd te Leuven. In deze lijst werden ook de geografische coördinaten en antennehoogtes toegevoegd. Het frequentieplan snoeit heel wat lokale frequenties en vervangt ze door hoogvermogenfrequenties. In Hasselt waren er drie laagvermogen frequenties. Met het nieuwe frequentieplan is er nu plaats voor vier hoge vermogens en één laag vermogen. In Westerlo/Veerle zijn er drie omroepen en twee zullen er moeten verdwijnen. Bekijk hier het formulier waarin de erkenningvoorwaarden voor de lokale radio-omroep staan beschreven. De dossiers voor Vlaams-Brabant, Antwerpen en Limburg moesten ten laatste op donderdag 4 september 2003 om 16 uur binnen zijn. Voor de provincies Oost en West Vlaanderen was de deadline geplaatst op donderdag 11 september 2003. (Bron VCM) Ook de stralingskarakteristieken zijn beschikbaar. Praktisch alle hoge vermogenfrequenties en enkele lokale frequenties moeten uitzenden volgens een gericht patroon. In de stralingskarakteristieken wordt per 10° vermeld wat het maximale vermogen in een bepaalde richting maximaal mag bedragen. Bekijk de karakteristieken hier (zie ook figuur hier onder). Ter verduidelijking wordt het eerste voorbeeld genomen, nl. Aalst 102,70 MHz. Het maximaal vermogen voor deze frequentie bedraagt 35 dBW ERP. Alle vermogens worden uitgedrukt in dBW. In een stralingsdiagram geeft dit een beter beeld omdat het logaritmisch is. Om het vermogen (per richting) te kennen in Watt moet de volgende berekening worden gemaakt. Het verband van
het vermogen ERP (Watt) en ERP (dBW)
is:
In de tabel hier boven wordt bepaald hoeveel vermogen (V-Pol) mag worden uitgezonden per 10° (Ang) in verticale richting. 0° komt overeen met richting noord. Zo stemt de richting west overeen met 90°. Zuid ligt op 180° en oost zit op 270°. De tabel bestaat uit twee kolommen: van 0,0° tot 170,0° en van 180,0° tot 350°. Op het eerste lijntje staat: Ang= 0,0 Door toepassing
van de formule mag in deze richting slechts met 10^(20dBW/10)
= 100 Watt worden uitgezonden.
Men kan dat nu berekenen tot 350°. In het voorbeeld van Aalst mag het maximum vermogen enkel worden uitgezonden tussen 260° en 310°. Dit is dus richting noordwestwest. In dit voorbeeld zal men een antenne bouwen die de richtingen noordwestwest en oost bedienen. Het geeft voorbeeld weinig zin om een (ingewikkelde) antenne te laten construeren die ook nog de piek van 160° bedient.
Het stralingsdiagram "Aalst - 102,70 MHz" Extra:
|
| De uitleg van de minister |
|
Op 7 juli 2003 stuurde de redactie van vrijeradio.be een bericht naar de minister via het e-mail adres dat daarvoor bestemd was. Aan: <mediavergunningen@vlaanderen.be> Het nieuw frequentieplan
- gedeelte lokale band - trekt op niets! Er wordt altijd vermeld dat een
externe firma dit heeft geoptimaliseerd, maar dit kan niet want het is
gewoon een kopie van het vorige plan met hier en daar een kleine verandering.
De bestaande problemen blijven. Het had beter geweest dat per regio een aantal frequenties beschikbaar zouden zijn zodat iedereen de kans heeft om te solliciteren. Nu zijn de kaarten voor het grootste gedeelte reeds verdeeld. Zo hebben bepaalde "doorgeefradio's" al hun garantie. Maar in Westerlo is voorbeeld maar één frequentie beschikbaar voor twee goeddraaiende onafhankelijke lokale radiostations (Double U en Golden Flash). Op 15 juli 2003 kreeg de redactie een antwoord. Sent: Tue 15/07/2003 16:13 Geachte, naar aanleiding van uw vraag ivm het frequentieplan volgende korte historiek: In de band 87.5-102.1 MHz werd een studie uitgevoerd door Nozema. Na de herplanning van dit bandgedeelte, dat voorheen altijd was gereserveerd voor de openbare omroep, was het onze ambitie ook een herplanning door te voeren van de band 102.2-104.8 MHz, en om na te gaan welke mogelijkheden er waren om enerzijds de (huidig bestaande) landelijke netwerken te versterken en anderzijds regionale (provinciale) netwerken te kunnen opstarten. De Minister heeft ervoor gekozen in de zogenaamde bovenband 104.9-107.9 MHz naar een status quo te streven, met respect voor het Low Power Agreement, en die band exclusief voor te behouden voor lokale radios die met laag vermogen uitzenden. Voor de band 102.2-104.8 MHz werd beslist terug te keren naar de grootvermogenassignaties, vastgelegd in 1984 in het Akkoord van Genève. De grootvermogenzenders waren geconcentreerd rond een aantal frequenties: 102.5 MHz in Genk, 102.9 MHz in Schoten, 103 MHz in Knokke, 103.1 MHz in Waver en Overijse, 103.4 MHz in Westerlo, 103.5 MHz in Destelbergen en 104.1 MHz in Aalter. Eertijds waren deze grootvermogenzenders in België (dus zowel Vlaanderen als Wallonië) opgedeeld in laagvermogenassignaties. Dat werkte vrij behoorlijk in de tweede helft van de jaren tachtig, maar het systeem werd volledig ondergraven toen de Franse Gemeenschap in 1994 unilateraal, en zonder overleg met de Vlaamse Gemeenschap, besliste terug te keren naar de grootvermogenassignaties. Daardoor werden onze laagvermogenzenders, niet alleen in Brussel maar in de hele Rand, weggevaagd. Daarom werd de strategische keuze gemaakt in de band 102.2-104.8 MHz terug te keren naar de grote vermogens van Genève, zodat onze kleine radios, die geen overlevingskansen in deze zone meer hadden, zich zouden kunnen herpositioneren. De uitgangspunten van de herverdeling zijn dus: voor de onderste band de Nozema-studie, voor de middenband de studie van Broadcast Partners, en voor de bovenband de beslissing om bij de Low Power Agreement te blijven. Het is hierbij altijd de bedoeling geweest te onderzoeken hoe we de beschikbare frequentieruimte maximaal kunnen benutten. Dat wordt ook aanbevolen door de Europese Commissie, die stelt dat frequentieruimte, zeker op de FM-band, schaars is, en dat het dan ook belangrijk is ze optimaal te gebruiken. In het frequentieplan hebben we ook gezocht naar een maximalisering van de mogelijkheden voor lokale radios. In het totaal zijn er 292 potentiële lokale en stedelijke frequenties. Het grote verschil met vroeger is dat we definitief afstappen van laagvermogenzenders. Er is geprobeerd zoveel mogelijk stedelijke frequenties te brengen met een hoger vermogen, namelijk tussen 500 watt en 5 kilowatt. Wel wordt altijd een vorm van directiviteit opgelegd om zo de frequentieruimte maximaal te kunnen benutten. Er zullen dus niet alleen landelijke en regionale, maar ook stedelijke zenders met een voldoende zwaar vermogen zijn. Het luistercomfort zal daardoor worden versterkt, net als de economische leefbaarheid. De lokale frequenties behouden een vermogen van maximaal 100 watt. Uiteraard zijn er door de herschikkingen, zoals in uw geval, op een aantal plaatsen minder frequenties beschikbaar voor lokale initiatieven. Dit is inherent aan de gemaakte keuzes. Toch werd maximaal gezocht naar mogelijke oplossingen om te vermijden dat er plaatsen zijn zonder mogelijk lokaal initiatief. Vriendelijke groeten,
|
| De "pré"-bespreking van het frequentieplan - LEUVEN (LEUVEN, HOLSBEEK) |
|
Op 104,20 MHz
mag een stadsradio uitzenden met maar liefst 5 kilowatt. Maar de gebruikte
antenne zal hoofdzakelijk naar het zuiden, richting taalgrens - worden
gericht. Richting Brussel en Antwerpen moet er worden afgezwakt tot een
100 W. Het is dus mogelijk dat BEL RTL (Brussel - 104,00 MHz) roet
in het eten strooit. Er zijn ook nog twee lokale frequenties beschikbaar,
goed voor elk 100 Watt ERP. Het gaat om de 104,90 waar momenteel RGR2
op uitzend en 106,00 waar sinds een jaar terug de alternatieve klanken
van Scorpio hoorbaar zijn. Uiteraard zal de-Leuven-nummer-één RGR
FM maar al te graag gebruik willen maken van de 5 kW-frequentie. Maar
ook het nieuwe Mango (Radio Scoplia-Haacht en Radio Meerdaal-Oud-Heverlee)
met studio's te Wijgmaal kan dagdromen over deze frequentie. Mango-Scoplia
probeert met twee zenders rond Leuven de studentenstad te bereiken.
Het tweede frequentieplan bevat één frequentie meer. Eerder had Mark Holemans opgemerkt dat er voor Leuven minder hoogvermogen frequenties werden geassigneerd dan bijvoorbeeld voor Aalst. Het resultaat was dat er dan een paar dagen later een extra hoogvermogenfrequentie uit de mouw werd geschud. Opeens was het mogelijk om met 2kW vanuit Leuven uit te zenden op 102,60 MHz. Maar deze frequentie is ook niet ideaal. Met een beperkte antennehoogte en gericht stralingsdiagram zal enkel Leuven-centrum worden bereikt. Tevens moet er ook rekening worden gehouden dat storingen komende van Q-Music, dat via Genk met een vermogen van 50 kW zal mogen uitzenden, mogelijk zijn.
|
| De "pré"-bespreking van het frequentieplan - AARSCHOT (AARSCHOT, BEGIJNENDIJK, HULSHOUT, WESTERLO, HERSELT) |
|
We verlaten de Dijlestad en nemen de E314 richting Hasselt-Genk. Na 10 minuten komen we aan de afrit Aarschot. Het loont de moeite om hier eens halt te houden. In Aarschot
zijn drie lokale radio's actief. Op 102,60 MHz zit Radio Contact
(Kardinaal) hitradio te maken. Deze dolfijn is er nog eentje met veel
lokale ontkoppelingen. Een beetje te veel naar de zin van de Contactgroep
want het Aarschotse filiaal werd geïsoleerd van alle andere dolfijnen,
tenminste op RDS-gebied. In Begijnendijk, dat op een steenworp ligt van Aarschot, zijn 107,20 (RGR FM) en 107,60 (Radio Ten / ex-Mango, nu Scoplia) voorzien in het frequentieplan. De twee radiostations hebben dus geluk dat ze hun ding mogen voortdoen, tenminste al er geen rekening wordt gehouden met nieuwe kandidaten. Ook in Baal-Tremelo en Hulshout zouden respectievelijk ex-NRJ Radio Telstar en Radio Utopia mogen voortdoen want hun frequentie werd in het nieuwe plan gecoördineerd. In Westerlo, deelgemeente Heultje zijn er twee goeddraaiende onafhankelijke omroepen. Radio Double U brengt hitradio op 103,40 MHz. Radio Goldenflash brengt de beste klassiekers op 104,30 MHz. Voor Westerlo wordt nog slechts de frequentie 105,40 MHz gecoördineerd. Dit is de huidige frequentie van Radio Carré die praktisch 100% het programma van Contact2 doorstraalt. In elk geval lijkt het er op dat op zijn minst één onafhankelijk lokaal station de doodsteek zal krijgen. In Herselt / Laakdal wordt de oude frequentie 107,80 MHz terug gecoördineerd. Echt goed is die frequentie niet want 15 kilometer daar vandaan kunnen er storingen optreden met de 107,90 MHz, een frequentie waar momenteel Radio Utopia uit Baal-Tremelo op uitzendt. Eén van de kandidaten zou RGRFM zijn die de 104,70 MHz verliest en alzo deze frequentie zou kunnen gebruiken om het Holsbeekse signaal door te geven.
|
| De "pré"-bespreking van het frequentieplan - HASSELT (HASSELT, GENK, BREE) |
|
In de Limburgse
hoofdplaats zijn er op het eerste zicht grote prijzen te rapen. Maar
eventjes drie hoge vermogenfrequenties worden beschikbaar gesteld. Op
103,80 en op 104,70 mag met 1kW worden uitgezonden. Op 104,10 is er zelfs
plaats voor 2kW. Het stralingsdiagram voor 104,10 ziet er het beste uit.
In oosten en het westen mag er met vol vermogen worden gestraald. Op 103,80
en 104,70 mag dit enkel in de oostelijke richting. Even het Albertkanaal over en we zitten in Genk. Daar moet niemand zich zorgen maken want de drie lokale radio's hebben momenteel elk een frequentie boven 104,90 MHz. Het gaat om Radio RML (105,40 MHz) dat het zendsignaal overneemt van FM Limburg, Radio Gaga (105,80 MHz) dat de programma's van Contact2 overneemt en GRK (107,30 MHz) dat Contact overneemt. Er zijn eveneens twee upgrades voorzien naar 500W. De twee die zullen mogen uitzenden met een hoog vermogen krijgen wel een zeer directief starlinspatroon opgelegd. Ook in Bree is er een kilowatt te rapen (99,30 MHz). Radio ATL (105,90 MHz) dat een jaar geleden nog deel uitmaakte van het FM Limburg-netwerk mag beginnen nadenken of het wat verder dan 8km wil uitzenden....maar dan enkel op 110° (zuidzuidwest) richting Maaseik dat 14km is verwijderd van Bree. De stralingskarakteristiek in Bree is het slechtste uit het frequentieplan.
|
| De "pré"-bespreking van het frequentieplan - ANTWERPEN |
|
Hop naar Antwerpen!
Laten we eens analyseren hoe het achterste van de FM-band er daar gaat
uitzien vanaf 1 december 2003. Nog een woordje
over het stralingsdiagram van de vier frequenties waar met een hoog vermogen
mag worden uitgezonden. Deze wijzen allen richting noordwest, dit is richting
Polders en Havengebied waar de bevolking dun is gezaaid. |
| De "pré"-bespreking van het frequentieplan - GENT |
|
In GENT mogen vijf radiostations uitzenden met een vermogen hoger dan 100 W. De beste frequentie is 102,80 MHz. Niet enkel het vermogen van 3162 W is om van te dromen. Ook de stralingskarakteristiek is vrij eenvoudig te realiseren. Enkel het zuidelijk gedeelte tussen 110° en 290° moet met 3dB (de helft van het vermogen) worden afgezwakt.
|
| De "pré"-bespreking van het frequentieplan - OOSTENDE |
|
Ook in Oostende
zijn er twee radiostations die met 1 kW mogen uitzenden. Eén
van die hoge vermogens is wel om te lachen. Naar het binnenland moet het
signaal met 10 dB worden verzwakt. Van die kilowatt schiet er dan nog
100 watt over om de gemeenten rondom de koningin der badsteden te bereiken.
De volle kilowatt mag enkel worden gestraald tussen 300° en 20°,
dit is in de volle Noordzee. Eén frequentie waar lokale Radio
't Vissertje zeker iets mee kan doen :-). |
| NOG EVEN DIT |
|
|