Flexibele FM creaties (de piraat aan het werk)
Ontstaan

Zoals u reeds kon lezen in de rubriek" van piraat tot commerciële omroep" zijn de eerste vrije omroepen ontstaan einde jaren zeventig. Radio was toen het medium om de microfoon zelf eens in handen te nemen, bepaalde muziekgenres te laten weerklinken en zijn mening te uiten. Op de dag van vandaag zijn praktisch alle lokale omroepen aangesloten op een netwerk. Het is niet meer zo eenvoudig om een creatief radioprogramma te verzorgen op de Belgische FM-band.

En toch zijn er initiatiefnemers die op bepaalde momenten een radiostation starten op de FM-band. Meestal hoor je dan non-stop muziek al dan niet vergezeld van zelfgemaakte of "gevonden" jingles.

Hieronder worden enkele initiatieven besproken die in het verleden even op de FM-band hoorbaar waren.

Radio EVA - 94,60 MHz

In de periode 1994-1995 is er een piraat geweest met de naam Radio Eva en te beluisteren was op 94.60 MHz. Het station zond eerst uit van uit de glasfabriek te Boom en later van uit het industrieterrein Krekelenberg. Vanop deze tweede lokatie werd een prachtig zendbereik verkregen. Er was een vlekkeloze ontvangst tussen Antwerpen en Brussel. De muziek bestond uit hoofdzakelijk uit DJ-mixen gemaakt door onder andere Yves De Ruyter en Franky Kloeck. Tijdens het weekend werden deze mixen opgenomen op DAT om een goede kwaliteit te behouden. Radio EVA zond dagelijks uit tussen 8:00 tot 18:00. Volgende jingles waren hoorbaar: "Magic frequency 9 4 6", "Vertel het door, Eva is back",...
De frequentie waarop werd uitgezonden was eerder gebruikt door Channel X die vanop het Scheldeboord te Hemiksem housemuziek de ether instuurde.

Na verloop van tijd was deze frequentie niet echt ideaal meer voor uitzendingen met een vermogen van 100W. Er werd dan verhuisd naar 87,50 MHz.
Daar werden de uitzendingen gestoord door Lazer (Rene Van Boom) die sporadisch in de ether kwam vanuit Borgerhout op 87,70 MHz met een vermogen van 300 watt.

Na onderling overleg tussen beide stations besloot Lazer zijn uitzendingen te stoppen en het materiaal te verkopen aan EVA die dan ook de frequentie van Lazer overnam.
Lang heeft het daarna niet meer mogen duren want enkele weken later werd op een zondagavond Radio EVA door het BIPT uit de ether geplukt en alle zendapparatuur werd in beslag genomen. Ook de volledig ingerichte studio werd in beslag genomen. Het signaal van de studio werd met een laagvermogenzender van 200 mW naar de 300 Watt zender gestuurd die een honderdtal meter verder was opgesteld.


Met dank aan Dieter Claes.

 

Radio DANCITY - 99,60 MHz

We kregen het volgende bericht van de initiatiefnemer:
"
Ik ben tussen 14 maart 1995 tot 4 februari 1998 bezig geweest met Radio Dancity. Eerst werd geëxperimenteerd met een stuurzender waarvan de booster stuk was. Vervolgens heb ik meer bereik proberen te halen met Stentor van ongeveer 3 à 4 Watt. Bij dit pakket zat spijtig genoeg ook een defecte booster van 20 Watt bij. Met twee zelfgemaakte dipolen op een twaalftal meter hoogte kon ik een bereik halen van drie kilometer. Omdat er een filter ontbrak werden ook heel wat TV's gestoord in de buurt. Vervolgens ben ik maar ineens met het zware werk begonnen. Via De Koopjeskrant heb ik mij een zender van 20 Watt met bijbehorende booster van 100 Watt + één 'echte' dipool aangeschaft. De zender was kristalgestuurd en het bijbehorend kristal was er eentje van 100.30 MHz. Ik heb toen een kristal laten maken voor 104.80 MHz. Het zendbereik was niet naar mijn zin en ik had geen zin om een ander kristal te laten maken met een andere frequentie. Dan maar de zender opengegooid en beginnen prutsen aan de afstelling. Na enkele uren sleutelen en meten kon ik de frequentie instellen op 99.60 MHz. Het zendgebied was naar mijn zin. Vanuit de gemeente De Klinge (ten Noorden van Sint-Gillis-Waas net tegen de Nederlandse grens) reikte mijn signaal tussen Antwerpen, Gent en delen van Brussel. Zelfs in Breda kon men luisteren naar mijn radio. De laatste week werd er zelfs in stereo uitgezonden en via een afgedankte RDS-decoder kon ik de naam van het station meesturen.
Maar op 4 februari 1998 kreeg ik ongewenst bezoek. Cornelis Peeters en zijn assistent stonden bij mij aan de voordeur. Zij hebben toen mijn zender in beslag nemen." Toch heb ik gedurende drie jaar radiogeschiedenis gemaakt.
In bijlage enkele jingles van mijn ter ziele gegane radiostation. Misschien kent men deze jingles want ze zijn "geleend" van een zeer bekend programma dat toen hoorbaar was op Radio Randstad uit Mechelen.

Dancity - Get up
Dancity - Only the best

Met dank aan Cabanu

 

Radio TREND FM - 87,50 MHz

Tijdens de zomer van 1997 was opeens een signaal hoorbaar op de 87.50, de allereerste bruikbare frequentie op de FM-band die aan geen enkel radiostation is toegekend. Een Nederlandse stem zij vrij regelmatig dat de Nederlandse omroep Trend FM vanuit Breda zijn antennes heeft gericht naar het Belgisch grondgebied. Twee muziekgenres kwamen volop aan bod. Tussen 07:00 en 19:00 was er een mix hoorbaar van "dance classics" uit de jaren tachtig. Op de andere uren werd er non-stop house en techno gedraaid.
Trend FM was probleemloos in de volledige hoofdstad te beluisteren. Toch werd de ontvangst een beetje bemoeilijkt door Radio Air Libre dat officieel uitzendt op 87.70 MHz.
Ik herinner mij nog de hoogvermogenzenders Lazer FM en Channel Xdie maandenlang non-stop hebben uitgezonden rond de 98 MHz. Maar bij Trend FM was een presentator hoorbaar. Er werd nog verder gegaan. De presentator, die zich uitgaf als John Van Dijck, nodigde de luisteraar uit het nummer
0 9 5 8 2 7 9 0 7 te vormen en rechtstreeks een reactie op de radio over te brengen. Een telefoonnummer dat begint met 09? Op het eerste zicht kon worden besloten dat het radiostation in de regio Gent was gevestigd. Maar de inlichtingendienst van Belgacom meldde dat het ging over een Mobistar-aansluiting. Deze GSM-operator maakte toen nog enkel gebruik van de prefix 095. Er werd dus gebruik gemaakt van een GSM om luisteraars in de ether te gooien. Mij moeten ze eens uitleggen hoe je zoiets kan doen zonder dat typisch GSM-gebrom er bij te nemen.
Trend FM heeft uitgezonden tussen zondag 3 augustus en donderdag 7 augustus 1997. Toen was het exact één week stil. Op donderdag 15 augustus 1997 werd er terug een week uitgezonden met een iets lager vermogen, maar toch nog voldoende om Brussel en Vlaams Brabant te bedekken. Daarna was het definitief gedaan op de 87.50 MHz. Vermoedelijk heeft het BIPT toen de zender gelokaliseerd en overgebracht naar de Astronomielaan. Ook het GSM-nummer was afgesloten.
Luister vooral eens naar de reacties van de luisteraars. Ze bellen allen uit het Noordergedeelte van Brussel. Ook voor hen was het ongeloofwaardig dat de zender opereerde vanuit het Nederlandse Breda.


Trend FM aan het begin van de band: Trend FM werd toevallig gevonden door luisteraars die regelmatig de band eens afschuimen. Op dit fragmentje hoor je "tijdens het draaien" Radio Donna (88,30 MHz), Radio Air Libre (87,70 MHz) en Trend FM (87,50 MHz) met een presentatie en een jingle.
Trend FM - reactie nummer 1
Trend FM - reactie nummer 2
Trend FM - reactie nummer 3 "...wij houden ons niet bezig met politiek, wij houden ons bezig met radio..."

Vermoedelijk werd er uitgezonden ergens in het nabije noorden van Brussel. Omdat het signaal tot voorbij Aalst was te ontvangen werd er vermoedelijk gestookt met vele honderden watt. Maar heeft onze John Van Dijck uit Nederland zijn dagen doorgebracht ergens rond Brussel? Of was een (kostelijke!) vaste verbinding gelegd vanuit Nederland?
Misschien zijn er lezers die meer weten over dit kortdurig project. Wij hadden onder andere graag geweten van waar precies werd uitgezonden. Laat het ons zeker weten.

Aanvullingen of reacties over Trend FM ? E-mail ze ons !

  • Volgens Steven uit Aspelare werd er uitgezonden vanuit de "Cité Modèle" te Laken. De vier dipolen hebben nog tot begin 2003 op het dak gestaan. Je kon ze zo zien als op men op de Brusselse buitenring vlug even naar het gebouw keek net voor de afrit 8 - "Wemmel". Naar het schijnt werd de zender daar gezet zonder toestemming van de eigenaars van de Cité. De elektriciteit werd zelfs afgetapt van de liftinstallatie.
     

Fun Radio Terjoden - 99,50 MHz

Gedurende de zomer van 1992 was Fun Radio Terjoden in de ether te beluisteren in Aalst en omstreken. Een stuurzender van 5 watt werd aangekocht en aangesloten op een paparapluantenne die was gemonteerd op een acht meter lange gegalvaniseerde buis. Eenmaal de beslissing was genomen om een eigen station te beginnen, werd er gepraat met de eigenaares van Café Rubens in Terjoden, Erembodegem. Dat was toen het jongerencafé van de buurt. Daar was Bart Callebaut toen een vaste klant. De eigenares ging akkoord. De kleedkamers van de feestzaal mochten worden gebruikt in ruil voor publiciteit. Er werd uitgezonden op 99,50 MHz.

Twee tweedehandsplatenspelers en een mixer werden op de kop getikt en werd direct 24/24 u uitgezonden op 99.50 MHz. Tussen 7:00 en 10:00 draaide een bejaarde gebuur non-stop voornamelijk oldies en vergane Vlaamse klassiekers. Tussen 10:00 en 13:00 was het dan de beurt aan Bart die zich voornamelijk richtte op de jongeren. De volgende drie uur werd er terug live non-stop gedraaid. Vervolgens nam Bart terug de microfoon ter hand gedurende de volgende drie uur. Johan Van Vlaanderen was dan te beluisteren tussen 15:00 en 18:00.
Ook spelprogramma's via de telefoon waren te horen. Een hoogtepunt uit het repertoire van Fun Radio Terjoden was toen een toneelgezelschap live een radioluisterspel ten gehore heeft gebracht.

De nachtprogrammatie werd in eerste instantie verwezenlijkt door de timer-kit van Velleman die een paar cassettedecks aanstuurde. Maar het systeem werd na een tijdje vervangen door een professionele bandopnemer van 100.000 BEF (2.500 €) die Johan op krediet had aangekocht. Door middel van acht uur lange banden was de nacht verzekerd van muziek. Een collega DJ nam deze banden op in een geïmproviseerde studio.

Om het zendcomfort te verbeteren werd een deal afgesloten met Electrohome te Aalst. In ruil voor reclame kreeg Fun Radio Terjoden een booster van 60 Watt. Het signaal was toen te ontvangen tussen Gent en de Brusselse Ring. Ook om en rond Geraardsbergen kon men afstemmen op Fun Radio Terjoden. De oscillator van 5 Watt aangesloten aan de booster van 60 Watt was niet een ideale opstelling. Omdat de oscillator een onstabiel gedrag vertoonde, varieerde de frequentie continu. Dagelijks moest de zender worden bijgesteld. Erger was dat geen enkele officiële zender nog hoorbaar was in de nabije omgeving van de radio. Maar dat vonden de Terjodenaren niet zo erg. Er werd nooit een klacht ingediend.

Verder werd redelijk wat geld opgehaald komende van reclameinkomsten. Deze inkomsten kwamen uitsluitend van lokale handelaars. Voor 8000 BEF/maand (200 €) werden dagelijks 8 boodschappen in de ether gestuurd. De spotjes werden bijna allemaal gemaakt door Bart. Met de reclameinkomsten werd toen het allereerste jinglepakket aangekocht bij ABC Studios. Jammer genoeg zijn alle jingles en opnames van programma's verloren gegaan. Iedereen uit de omgeving was maar al te happig om Fun Radio te helpen. Platenzaak Van Impe schonk wekelijks de nieuwste singeles. De geburen kwamen naar Cafe Rubens met dozen vol oude platen. Verder waren er heelwat kandidaten die een uurtje programma wilden verzorgen.
De populariteit van de omroep was onvoorstelbaar. De goede oude tijd van de piratenzenders en plezier maken in de ether werd toen terug een feit begin jaren 90. Vandaar ook de benaming van het station.

Meerdere malen was te horen dat het radiostation toen de enige piraat in Vlaanderen was. Zelfs waren er T-shirts in omloop waar de slogan Fun Radio Terjoden - De climax op de FM band op te lezen was.

Het gehele avontuur duurde 3 maand, tot eind september 1992. De meeste van de medewerkers moesten toen terug naar school en ook Johan had zijn fulltime job. Er werd toen beslist om er mee op te houden. Ook de zender begon problemen te geven. Opeens kon men in de straat het station ontvangen over de gehele FM-band.

Met dank aan Bart Callebaut.

Aanvullingen of reacties over Fun Radio Terjoden ? E-mail ze ons !

 
Radio Veronica - 87,50 MHz - omgeving Sterrebeek

In 2002 heeft Radio Veronica een zestal maanden radio gemaakt op de allereerste beschikbare FM-frequentie. Op de 87,50 MHz kon het signaal worden ontvangen over een groot gedeelte van Vlaams-Brabant.

Veronica - z63

De initiatiefnemer vond dat er op de dag van vandaag nog steeds goede radio ontbreekt in ons landje. Dus nam hij zelf initiatief om daar iets aan te doen. Begin 2002 begon hij vanuit zijn woonplaats in Sterrebeek te experimenteren op de beste vrije frequentie die momenteel nog in aanbieding is.

Als test werd even het signaal van de Herentse omroep Radio Uilenspiegel doorgestuurd. Dit werd opgemerkt door enkele leden uit de nieuwsgroep be.radio. In het voorjaar heeft de initiatiefnemer geopteerd om het signaal van de Nederlandse Radio Veronica continu door te sturen. Dit signaal werd geplukt van de digitale satelliet en werd vervolgens direct aangeboden aan een 100 watt zender. Tussen Ternat en Tienen kon men perfect luisteren naar het signaal van Radio Veronica. Af en toe sloot de initiatiefnemer even zijn mengtafel aan de zender om een rechtstreekse interventie te doen.

De Hollandse Radio Veronica, die kost wat kost terug op FM te horen wil zijn, vond het toch geen goed idee om exclusief in het centrum van België . Dit kwam de initiatiefnemer te weten toen hij telefonisch contact opnam met Radio Veronica.

Op dinsdag 21 mei 2002 had de intiatiefnemer wel zin in reacties. Op de RDS-informatie was toen het volgende te lezen"Veronica - reacties: - 0495/540.220". De initiatiefnemer kreeg toen enkele tientallen reacties. Op dinsdag 28 mei heeft de verantwoordelijke van deze internetsite een live programma verzorgd tussen 20:00 en 22:15. Gewoon voor de fun !

Op vrijdag 24 mei werd de internetstream van Radio 192 doorgestuurd. Naar aanleiding Radio Maeva's verjaardag was er een special op de Norderney, het schip waar Radio Veronica ooit begon met radiouitzendingen vanop de Noordzee.

Spijtig genoeg werd het op woensdag 19 juni plots stil op de 87,50 MHz. Rond 10 uur heeft het BIPT de zender, de stereocoder, de RDS-coder en de satellietontvanger in beslag genomen. Zij hebben gehandeld omdat er een klacht werd ingediend door het VCM.

Uiteindelijk heeft de initiatiefnemer een klein half jaartje radio gemaakt vanuit hartje Sterrebeek. Een puik resultaat!

Radio 875 - Veronica

De antennemast van de omroep te Sterrebeek in harmonie met het landschap.

 

Naamloos - 100,35 MHz - omgeving Aarschot-Herentals-Geel?

Halverwege oktober 2002 kregen we hier een berichtje binnen van Ronny VDV. Hij beweerde dat er op bepaalde tijdstippen een zwak signaal te ontvangen is/was op de 100,35 MHz voor de regio Aarschot-Geel-Herentals. In het weekend van week 46 zijn we er dan toch in geslaagd om enkele uitzendingen van die radiocreatie te ontvangen. Vrijdag 15 november in de avond kon de toevallige luisteraar genieten van een non-stop met eerder rustige muziek. Opmerkelijk was dat er veel Nederlandse bekende en minder bekende hits uit vervlogen tijden werden gedraaid. Soms werd er een plaat stuntelig afgebroken of werd een mix tussen twee platen te lang aangehouden. Opmerkelijk was dat precies om middernacht de zender werd uitgezet. Zondag 17 november 2002 rond 20 uur was er een presentator die terug rustige muziek animeerde. Deze presentator deed zijn werk zelfs redelijk goed. Het gaf de indruk dat hij al jaren een soortgelijk programma verzorgt. Er werd zelfs aangespoord dat de luisteraars zich binnenkort aan een bepaalde nieuwe productie van een bepaalde artiest mogen verwachten. Spijtig genoeg heeft hij nooit zijn roepnaam vermeld. Geen enkele jingle werd gedraaid en de naam van het radiostation bleef ook achterwege. Er werd uitgezonden in stereo en de geluidskwaliteit is prima. Het signaal was te zwak om te controleren of er ook RDS-informatie werd uitgezonden. Vermoedelijk werd er uitgezonden tussen Herentals en Aarschot en zijn de initiatiefnemers van de eerste generatie "vrije-radio-jongens". In elk geval was dit initiatief zeker een toegevoegde waarde op de Vlaamse FM-band.

Spijtig genoeg bleef het de maanden daarna stil op de 100.35 MHz. Had de publicatie van dit bericht op iRadio op 18 november 2002 hiermee iets te maken?


Een andere FM-creatie?

Laat het ons weten, zeker als u in bezit bent van audiofragmenten en/of fotomateriaal.

>>