De geschiedenis van de radio in België - deel 7: De agglomeratie Brussel.
Er was eens 1979

Begin 1979 waren in het Brusselse ondermeer Radio Capitale, Radio Relax en Radio 104 actief. Radio Capitale beweerde reeds al in 1972 met een eerste muziekuitzending in de lucht te zijn geweest en Radio 104 zou reeds in 1975 zijn opgericht. Het waren de gebeurtenissen in Louvain-La-Neuve die deze drie zenders de motivatie gaven om met regelmatige uitzendingen in de ether te komen. Enkel op Radio Capitale werden Nederlandstalige programma's uitgezonden. Drie van de zeven dagen werden verzorgd door een Nederlandstalige ploeg. Eén van de medewerkers was Gust Decoster. De muziekgenres op Capitale varieerden tussen Rock, New Wave, Reggae, Ska en experimentele muziek.

Op 14 februari 1979 kreeg Radio Capitale echter het gezelschap van een te duchten concurrent Radio Plus. Op zoek naar populariteit werd de befaamde horizontale programmering ingevoerd. Het succes hiervan was reeds vroeger van op de Noordzee te beluisteren. Eén van de weinige Nederlandstalige programmamakers was een VUB-student rechten luisterend naar de naam Mario Van Styvendaele maar eerder bekend als Luc De Groot. Deze Aalstenaar bouwde midden september 1979 de woensdag uit tot een complete Vlaamse dag met als medewerkers Ben Van Praag, Danny de Bruyn, Ton Schipper en Peter Hoogland. De zeezenderaanpak van de Nederlandstalige ploeg stak in schril contrast af met de overige dagen. De Nederlandstalige ploeg wou vooral muziek uitzenden terwijl de Franstaligen vooral de nadruk legden op informatie. De groeiende verdeeldheid tussen beide groepen leidde in februari 1980 tot het vertrek van de Nederlandstalige ploeg. Ben Van Praag, Peter Hoogland, Rudy Van Vlaanderen en Bert De Groef vertrokken naar het vanuit Neder-Over-Heembeek uitzendend Radio Huguette. Ook dit was een tweetalig station met een Vlaamse zondag- en woensdagavond. De legende wilde dat hier werden de fundamenten gelegd voor de latere Radio Maeva. Het zendbereik van Radio Huguette was vrij beperkt en er kwamen praktisch geen reacties. De ploeg werd dan enkele weken later gecontacteerd door Radio Contact.

 

Radio Contact

De inhoudelijk onduidelijke zender Radio Relax verzorgde pas midden '79 echte regelmatige muziekuitzendingen en hield het begin 1980 al voor bekeken. De kernploeg en het technisch materiaal van Radio Relax werden overgenomen door een andere persoon die begin februari begonnen was met proefuitzendingen waarvan van in het begin de nationale ambities niet onder stoelen of banken werd gestoken. 1 Maart 1980 was de eerste uitzenddag van Radio Contact onder leiding van Francis Lemaire op 101,30 MHz. Vermits de FM band toen nog weinig bezet was, kon met een zender van amper 50 Watt in stereo een aardig gedeelte van Vlaanderen en Wallonië worden bereikt. De programmatie was tweetalig, in een 70-30 verhouding Frans - Nederlands. De Vlaamse DJ's waren afkomstig van Radio Huguette met name Ben Van Praag en Rudi Van Vlaanderen. Andere kwamen van Radio Plus zoals Luc de Groot, Ton Schipper, Danny de Bruyn aangevuld met ander talent zoals Wiet van Bever en Jan van Dijck. De eerste uitzendstudio's bevonden zich in de Mettewielaan te Molenbeek. Contact was ook het eerste station waarvan de politieke profilering duidelijk was. In de beheerraad zaten toen liberale kopstukken en familieleden. Dit zou ondermeer de verklaring kunnen zijn waarom Radio Contact de zaken groots en professioneel aanpakte. Er waren meerdere studio's die allen waren uitgerust met vrij kostelijke Broadcast-mengpanelen. Een goede investering van geld dat moeilijk de lucht mocht zien?

Radio Contact begon toen al met de profilering die op de dag van vandaag weinig is veranderd. Er wordt enkel gevarieerde hitmuziek gedraaid en dat de klok rond. In de zomer van 1980 werd er verhuisd naar de Ladderstraat 6 in het centrum (kortbij de Koninklijke Vlaamse Schouwburg). De eigenaar van dit gebouw was de Societé Coopérative Maison des Oeuvres Libérales.

Ondanks het feit dat er maar voor 30% Nederlandstalige programma's waren, was Radio Contact het voorbeeld voor gans Vlaanderen, in die mate dat reeds in het najaar van 1980 enkele personen druk in de weer waren met de voorbereidingen van Vlaanderen's grootste en beroemdste familieradio ooit: Radio Maeva. Maar vooraleer Radio Maeva haar eerste uitzenddag verzorgde, kon Radio Contact volop verder gaan met het uitbouwen van haar succes.

Dit resulteerde in enkele spectaculaire "Contact Shows" in het nabij gelegen Vorst Nationaal waar een schare van bekende nationale en internationale artiesten de revue passeerden. Tijdens de Contact show van 20 September 1980 werd zelfs heel het gebeuren uitgezonden via een rechtstreekse televisieuitzending in kleur. Voor die dag was Radio Contact omgevormd tot Radio Télé Contact. Men kon genieten van optredens van Eddy Grant, The Korgis, Adamo, Lio e.d. Het bleef echter bij deze poging vermits enkele dagen nadien de RTT de zender liet terugschroeven van 400 Watt naar amper 2 Watt. Maar 24 uur later kreeg Contact terug toestemming om met 400 Watt uit te zenden.

Tijdens de zomer van 1981 werd uitgepakt met een heuse mobiele studio van op de King Beach te Blankenberge met de Radio Contact-aan-zee-actie. Verderop de zeedijk was BRT 2 ook aanwezig met een mobiele studio en had een pak minder toeschouwers. Het parket zocht naar een illegale straalverbinding maar deze werd niet gevonden. Eigenlijk waren alle interventies reeds de dag daarvoor opgenomen en de opnames werden per koerier naar Brussel gestuurd.

Contact 2 - De Nederlandstalige Radio Contact

Vanaf 24 Mei 1981 was Radio Maeva begonnen met een 24 uur-programmering wat na enkele weken reeds danig het succes van Radio Contact aantastte. Ook het feit dat nog steeds de Contact-frequentie diende gedeeld te worden met de Franstalige collega's was een domper op het uitbouwen van het succes. De Nederlandstalige ploeg stelde voor aan Francis Lemaire om het station in 2 zenders te splitsen. Zuinige Lemaire had hier echter geen oren naar.

De voltallige Nederlandstalige ploeg besloot in september 1981 op te stappen en hun eigen station op te starten. Radio Seven was in oprichting, echter het lange zoeken naar kapitaalkrachtige sponsors en het zoeken naar een gunstige uitzendlocatie hypothekeerde van in het begin reeds het station. Dat zoeken heeft weken aangesleept en dat was de reden dat een aantal mensen het vertrouwen in het "Seven"-project kwijtraakten en aandrongen bij Contact om Contact 2 op te starten. Lemaire ging akkoord en begin november 1981 was Contract 2 te beluisteren met een volledige programmatie. Programmaleiders waren Danny De Bruyn en Ton Schipper. De DJ-ploeg werd gevormd door de eerste "afvallers" van Maeva zijnde Kaz Robijn en Ad Van Zeyl, oudgedienden van Contact. Verder waren er Wiet van Bever, Eric Hofman, de Antwerpenaar Serge van Gisteren overgekomen van Radio Annick en Luc van Kappellen plus nieuw talent uit de Brusselse regio zoals KG (Will van Vliet), Jan de Ruyter en Filip Vandenbergh. Omdat de FM-band tussen 100 en 104 MHz overbevolkt was, hebben ze een tijdlang uitgezonden op 99,3 MHz. Ook andere frequenties werden uitgeprobeerd onder de 100 MHz. Uiteindelijk werd gekozen voor 104 MHz.

De frequentiewijzigingen enerzijds die te wijten waren aan de etherverzadiging en anderzijds het groeiend succes van Maeva hadden ervoor gezorgd dat Contact 2 niet van dezelfde populariteit kon genieten als Contact 1.
Contact 2 haalde wel de nationale pers door op 1 Juni 1982 de allereerste publicitaire spot uit te zenden. Deze stunt bekocht men echter met een inbeslagname van de zender en als klap op de vuurpijl werd op vraag van de RTBF Radio Contact in kortgeding voor de rechter gesleept om zich te laten veroordelen. De openbare omroep eiste de onmiddellijke stopzetting van de publicitaire boodschappen en dit op straffe van een dwangsom van 100.000 BEF per dag dat men de wet overtrad. De rechtbank verklaarde zich echter onbevoegd in deze zaak.

 

Radio Contact tijdens de jaren 90

Op 1 oktober 1986 werd de Contact Franchising CV opgericht. Radio Annick (Antwerpen), Radio Mons Borinage, Radio WLS (Kortrijk) en Radio Contact (Brussel) creeërden het eerste privé radionetwerk van Vlaanderen. In 1987 werden reeds 500.000 luisteraars gemeten. In 1988 telde Radio Contact veertig Nederlandstalige en Franstalige filialen welke samenwerkten onder de naam Radio Contact. Samen was dit goed voor maar liefst één miljoen dagelijkse luisteraars. Dit succes zat de Vlaamse regering duidelijk dwars omdat men z'n politieke macht langzaam zag verliezen ten opzichte van de private sector. Als antwoord richtte de toenmalige BRT eerst Radio 2 op. Dit was toen een onderdeel van Radio BRT2. Iedere werkdag tussen 17:00 en 22:00 was er nog enkel vlotte popmuziek te horen. Later werd de zender Studio Brussel opgericht. Vanuit Waver kreeg deze zender de frequenties FM 102,80 MHz en MG 1512 kHz toegekend. Enkele jaren later werd Studio Brussel uitgebouwd over gans Vlaanderen.

In 1990 heeft Radio Contact een eerste internationale zender opgericht. In Boekarest, de hoofdstad van Bulgarije weerklonken de tonen van een lokale Radio Contact.

In 1991 begint Radio Contact met satellietuitzendingen om het signaal van Brussel door te sturen naar de meewerkende radiostations. Toen werd ook Radio Donna (nu MNM) opgericht dat direct een gelijkaardig format als Radio Contact bracht. De eerste jaren kende Radio Donna geen succes. Radio Contact werd volgens diverse politici te populair. In 1991 werd vastgesteld dat Radio Contact reeds 1,5 miljoen luisteraars had. Toenmalig Mediaminister Eric Van Rompuy (CVP nu CD&V) maakte in 1991 een decreet dat ketenradio verbood. Ondanks het protest en een marathonuitzending was er niets aan te doen. De naam Radio Contact was enkel voorbehouden voor het Brussels filiaal. Toch bleven de meewerkende radiostations uniforme jingles draaien zoals "Jouw beste lokale radio".
In 1994 werd de naam Radio Contact terug gebruikt in Vlaanderen. Men had een achterpoortje ontdekt door de Contact-jingles te draaien als reclamespotjes. Het decreet kon hier niets aan doen en op 7 juli 1998 beslisten de Vlaamse politici dat ketenradio officieel werd toegelaten. Radio Contact Vlaanderen had ondertussen veel van zijn pluimen verloren omdat Radio Donna programmatorisch stukken verbeterd was.

Francis Lemaire (foto: Luc Van Braekel - 2003)In 1995 besliste de Contact-top een andere koers te gaan varen. Toen werden Bekende Vlamingen aangetrokken om radioprogramma's te maken op Radio Contact. De toen voor VTM-werkende medewerkers Geena Lisa, Veronique De Cock en Kurt Rogiers werden zomaar voor de micro geplaatst. Deze mensen hadden totaal geen ervaring met het medium radio. Vaste waarden zoals Peter Decodier en Marc Huylebroeck werden weggehaald. Ook het format werd heel wat softer. Radio Contact had toen het doel om nationale BV-radio te maken. Het netwerk verduidelijkte eveneens de lokale ontkoppelingen liever kwijt te zijn.
De BV's namen vervolgens één voor één hun ontslag. Dit kwam omdat VMMa een brief had rondgestuurd naar de medewerkers om te stoppen om voor Radio Contact te werken. De VMMa heeft dit gedaan omdat het ging samenwerken met TopRadio.

Het marktaandeel bij de Vlaamse Radio Contact begon te slinken. Desondanks deze blunder van formaat werd de positie van Danny Debruyn als directeur nooit in vraag gesteld door gedelegeerd bestuurder Francis Lemaire. Door de val aan reclame-inkomsten werd het personeel afgeslankt tot een minimum.

Begin 2002 werd geconstateerd dat de Radio Contact-filialen een beter bereik hadden. Het BIPT deed geen preventieve controles meer. Enkel als er een klacht werd neergelegd bij het VCM ging de etherpolitie de zaak gaan controleren. Zo ging Radio Contact Brussel (103,10 MHZ) op 18 april 2003 voor drie dagen  uit de ether. Aanleiding waren verschillende klachten die Radio Antigoon (Antwerpen - 103,20 MHz ) had neergelegd bij het VCM. Op 14 juni 2002 werd Radio Contact Brussel reeds veroordeeld met een boete van 1500 euro. Blijkbaar hield Radio Contact zich nog steeds niet aan het opgelegde zendvermogen want Radio Antigoon legde opnieuw klacht neer op 6 augustus 2002. Omdat tijdens de laatste controle het vermogen was ingesteld op 140W i.p.v. 114W en vier cycloïde antennes werden gebruikt i.p.v. 2 dipolen hebben de magistraten van het VCM beslist dat Radio Contact uit de ether moest op 12, 13 en 14 mei 2003. Een gedetailleerd verslag leest u in de rubriek hoe zit dat nu met het VCM/VRM?
Radio Contact legde een verzoekschrift tot heroverweging in en bleef uitzenden op de drie bewuste dagen.

Het VCM besliste dat er geen nieuwe elementen waren ingebracht om de schorsing van drie dagen te schorsen. Er werd beslist dat Radio Contact de stekker van de Brusselse zender moest uittrekken van maandag 28 augustus 0:00 tot woensdag 30 juli 23:59:59. Radio Contact legde zich neer bij de uitspraak en gedurende drie dagen was enkel ruis te horen op de Brusselse 103,10 MHz.

Maandag 4 december 2006: Radio Contact Brussel (102.8 MHz) heeft van de VRM een boete opgelegd gekregen van 1.250 euro alsook een voorwaardelijke schorsing van de zendvergunning voor zeven dagen. Na een klacht van Antwerpen 1 (102,90 MHz) had het BIPT vastgesteld dat Contact Brussel niet conform de bepalingen van de zendvergunning uitzond. Aangezien de VRM reeds eerder een overtreding heeft moeten vaststellen bij Contact Brussel werd een geldboete en een voorwaardelijke schorsing uitgesproken. De schorsing van de zendvergunning komt echter te vervallen indien Contact Brussel binnen een jaar geen overtredingen meer pleegt.

Woensdag 4 april 2007: Diverse VZW's die onrechtstreeks eigendom waren van Contact Vlaanderen NV werden ontbonden, vereffend en gesloten. Zo werden de VZW's van WLS Kortrijk, Stadsradio Contact2 Izegem/Roeselare, Firenze en Vrije Radio Diamant opgedoekt.

1 januari 2009: Radio Contact Vlaanderen stopt met uitzenden. Eerst werd geprobeerd een overeenkomst te bezegelen met Be One. Uiteindelijk werden de meeste frequenties van het netwerk overgenomen door Radio ClubFM. ClubFM was in het voorjaar van 2008 gestart met enkele zenders in Oost- en West-Vlaanderen. Club FM wordt het grootste netwerk in Vlaanderen en telt nu een goede 60 frequenties.

 

Radio Seven

Op 21 november 1981 ging er in Asse een persconferentie door, waarop Radio Seven werd voorgesteld. Een week voordien, op 14 november, was er zelfs een scoop in de kranten van de Standaard-Groep te lezen: "Nieuw vandaag: de radio die heel Vlaanderen bestrijkt". Radio Seven werkte samen met de Christen Democraten (CVP nu CD&V) en werd onder andere gesponsord door de VUM.

Alhoewel er de intentie was onmiddellijk met een hoog vermogen gans Vlaanderen te bestrijken, liepen de eerste uitzendingen niet van een leien dakje. Er was wel een solide structuur uitgebouwd om van het hele project een succes te maken maar het station kende enkele startproblemen. Zo werd de bestelde 3kW-zender niet geleverd. Achteraf bleek dat Patrick Valain van Maeva de leverancier een beetje bedreigde en/of omkocht. De leverancier was eigenlijk dezelfde als die van Maeva. Die leverancier had er alle belang bij om goede klant te blijven van Patrick Valain.

De NV Seven werd geleid Jan D'Haese, Arnold Bouchez en de gebroeders Blijweert. De eerste "officiële" uitzenddag voor Radio Seven was 22 November 1981. Om 15 uur werd het eerste programma gepresenteerd door ex-Contact-DJ en programmaleider Luc De Groot. Om de ambities volledig waar te maken had men bij Maeva Ron van der Plas, Jo Coene en Wout Wolkema weggeplukt. Verder kwamen Rudi Van Vlaanderen en Wiet van Bever over van Contact. Oorspronkelijk hadden ook Ton Schipper en Danny De Bruyn toegezegd maar omwille van de startproblemen keerden ze terug naar Contact.

Radio Seven bleef niet gespaard van inbeslagnames en andere "ongelukken". De uitzendstudio's van Radio Seven waren toen gelegen aan de Gentsesteenweg 498 te Zellik. Op donderdagochtend 4 maart 1982 de 48 meter hoge zendmast naar beneden gevallen. Een eerste onderzoek wees uit dat verschillende bouten die de mast op een betonnen blok rechthielden plots los zaten. Het gevaarte kwam terecht op een huis. Gelukkig werd niemand gewond. Enkel een dakgoot werd vernield en een elektriciteitsleiding werd doorbroken.

Vermits Radio Seven op dat eigenste moment sterk aan populariteit won, kwam het neerkomen van die mast andere concurrerende zenders niet slecht uit. Het Seven-vermogen moest immers gehalveerd worden. Van 4 kW ging het naar 2 kW. Dit was echter van zeer tijdelijke aard. De mast stak in 'no time' weer boven de vijftig meter uit, en werd enkele maanden later nogmaals verhoogd tot meer dan zeventig meter .

Een anekdote uit die periode is de volgende: Bij een RTT-raid werd de zender verzegeld. De volgende nacht kwamen "onbekenden" de verzegelde zender stelen. Even later doken andere technici op om een nieuwe zender plaatsen, die slechts enkele uren draaide, want nog diezelfde dag werd de gestolen zender opeens teruggevonden zonder zegels. Het ding werd opnieuw en op vol vermogen aangekoppeld. En uiteraard had Radio Seven die zegels niet verbroken, want de zender was immers gestolen. Men kon toen onmogelijk controleren of het om dezelfde zender ging.

Intussen experimenteerde het station even op de 97,70 MHz en zelfs met een vermogen van 25 kW, waarmee men zelfs in Amsterdam was te ontvangen! Ook Contact 2 was even te beluisteren onder de 100 MHz. De RTT reageerde onmiddellijk en gaf het bevel om terug weer boven de 100 MHz met een "normaal" vermogen te gaan uitzenden. De nieuwe frequentie werd eerst exact 101 MHz. Later werd de zender afgesteld op 101.1 MHz. Dankzij hun goede politieke bindingen met de CVP (nu CD&V), bleef het bij deze vingerwijziging en werd er niks meer in beslag genomen.

Ondertussen had Rudi Van Vlaanderen de taak van programmaleider overgenomen. Dit resulteerde in enkele stunts zoals de populaire BRT-stem Wiet van Broeckhoven die werd aangetrokken en een dagelijks programma verzorgde. Ook was er Nederlandse inbreng van onder andere Peter Koelwijn en Joost den Draaier.

Het was niet eenvoudig om een nationale dekking te kunnen realiseren met een zender van 1 tot 2 kW. Daarom werd dit geprobeerd door een "keten" op te richten onder de noemer Magic Seven Music. Dit initiatief was een matig succes vermits er slechts twee radio's aan meewerkten namelijk Radio Plus te Gent en Radio Aktief uit Westerlo. Radio Plus heeft slechts gedurende een korte periode de programma's van Seven overgenomen omdat zij vermoedden dat een dergelijke samenwerking een obstakel zou zijn in de legalisatie.

De term Magic Seven Music was eigenlijk de term die werd gebruikt om de programma's nationaal te verspreiden. Dit had ook zijn tegenstanders tussen de radiomedewerkers. Opeens moesten alle programma's worden opgenomen op cassette en niet iedereen was daar gelukkig mee. Enkele medewerkers namen toen even het initiatief om zich op te sluiten in de radiostudio en terug live programma's te verzorgen. Dit werd toen enkele uren uitgehouden tot de voordeur werd geforceerd. De initiatiefnemers konden toen net vluchten langs een venster.

Men vermoedde dat Radio Seven de allereerste erkenningronde niet zou halen. Hoofdreden was dat Radio Seven als N.V. werd opgericht terwijl iedereen wist dat een V.Z.W. toen een lokaal radiostation moest beheren indien men de erkenning wilde. In de N.V. Radio Seven zat wel een V.Z.W. Er werd geopteerd voor een N.V. omdat er werd gepland om commerciële verrichtingen uit te voeren. Er werd onder andere het regionale advertentieblad Seven Express uitgegeven.

Radio Seven had zo haar eigen kijk op de legalisatie. Zij hebben dan ook op eigen initiatief een dossier voorgelegd aan verschillende politici. Hierin werd beschreven dat de FM-band moest worden verdeeld in drie stukken, namelijk een deel voor de nationale zenders (tussen 87,5 en 100 MHz), een stukje voor de regionale omroepen (tussen 100 en 102 MHz) en de rest voor de lokale omroepen (tussen 102 en 108 MHz). Verder werd er gesuggereerd om strenge toekenningvoorwaarden op te leggen en om een betaling op te leggen voor de licentie afhankelijk van het type station.

Eind 1982 werd duidelijk dat de N.V. vrijwel failliet was. Hoofdreden was dat de opbrengsten van Seven Express beneden alle verwachtingen waren. Ook werd Magic Seven Music aan een te hoge prijs verkocht aan de deelnemende stations. Het vertrouwen in de beheerraad was verdwenen en Seven verdween uit de ether op 13 januari 1983. De zender werd toen door de ordediensten meegenomen omdat de luchtvaartband werd gestoord op 129 MHz.

 

Van Seven naar SIS Unique

Op 11 januari 1983 nam Radio Seven een nieuwe start onder leiding van Rudi van Vlaanderen. Een nieuwe VZW werd opgericht en een huursom per dag werd aan de curator betaald. Men opteerde om een beperkte DJ ploeg van 6 personen in ndienst te nemen die 24u/24 gesproken programma's life presenteerden. Het project werd (terug) Magic Seven Music gedoopt en zou een razend succes worden. De luisteraars van toen herinneren zich nog de vaste programmablokken. Het ochtendblok (7:00 tot 11:00) werd achtereenvolgens door Luc de Groot, Peter Hoogland en Wim Vanderlinden verzorgd. In de voormiddag (11:00 tot 15:00) zat steevast Erik Vinck. Vervolgens kwam Rudi Van Vlaanderen aan de beurt (15:00 tot 19:00) en Ton Schipper was te horen tijdens de avond (19:00 tot 20:00 ). Na 19:00 uur werden de programma's de ganse nacht herhaald tot 7:00.

Twee dagen later kreeg de nieuwe VZW een nieuwe inbeslagname te verwerken. Op 6 juli 1983 werd bekend dat het ingediende dossier van Radio Seven niet voor erkenning in aanmerking kwam omdat de statuten van de VZW te laat werden ingediend.

Begin februari 1984 klonken de eerste klanken van een nieuw Brusselse zender die verdacht veel op Radio Seven leek. Vanuit de Louizalaan, waar ook de studio's van het Franstalige Radio SIS waren gehuisvest, begon SIS Unique zijn uitzendingen. Het programmaschema was praktisch identiek als op Seven: Erik Vinck (7:00 tot 10:00), Ton Schipper (10:00 tot 11:00), Rudi van Vlaanderen (11:00 tot 14:00), Danny de Bruyn (14:00 tot 15:00), Peter Hoogland (15:00 tot 19:00) en vervolgens de vertrouwde herhaling de ganse nacht door. SIS Unique werd de voorloper van het beroemde SIS-FM Brussel dat op zijn beurt een nieuw tegengewicht was voor Radio Contact. Radio SIS lanceerde als eerste het fenomeen "Hitradio" en vormde in 1986 een complete nationale keten. De keten zou politiekonafhankelijk hebben geopereerd.

Verder nog even vermelden dat Radio Seven het eerste station was in België dat de "Canadian Mix" toepaste: op een goed moment werd de ene plaat bliksemsnel gemixt met een andere.

Met dank aan Luc Nackaerts voor zijn belangrijke inbreng.

Radio Judaica, Radio Alma

Op 11 maart 1980 begon Radio Judaica haar uitzendingen met zwaar vermogen. Deze zender werd opgericht door de Joodse gemeenschap met als doel de gemeenschappelijke solidariteit van het Joodse volk te bestendigen. Vermits men alle Joden in België wou bereiken stak de organisatie het streven naar een landelijke bedekking niet weg. Voldoende redenen dus voor de Mormoonse gemeenschap, die in november 1980 Radio Alma oprichtte.

 

Radio Spes  - 105,0 MHz

Ook de Christelijke gemeenschap kon niet achter blijven en begon vanop de basiliek van Koekelberg de uitzendingen van Radio Spes. Het idee kwam er toen in de jaren 80 een commerciêle omroep vroeg om haar antennes op het hoogste punt van de basiliek mocht plaatsen. Dit werd geweigerd door Mgr. De Hovre, toen bevoegd voor de media. Hij vroeg zich wel af of de evangelische boodschap van hoop niet via een eigen kerkelijke radio verkondigd kon worden. De vzw Spes werd opgericht en na dagen van intense voorbereiding ging de eerste uitzending van Radio Spes op 27 maart 1987 de ether in. Naast het verplicht cultureel, educatief en ontspannend aanbod, voorzag de radio eigen godsdienstige programma's met een bezinnend en/of informatief karakter. Frans Dircken, toenmalig rector van de basiliek, en Lina Van Obergen stonden mee aan de wieg van dit initiatief.

Tot op heden zendt het station nog steeds uit op 105,00 MHz. En men kan vaststellen dat het station 'een oase van rust' is tussen alle andere omroepen op de Brusselse FM band.

antenne radio spes - rcf
Radio Spes & RCF: richtantenne basiliek van Koekelberg.

 

FM Bruxel - 103,10 MHz

FM BruxelFM Bruxel begon met uitzenden op 15 november 1980. Het station ontstond na een afscheuring van Radio Capitale. Enkele medewerkers konden zich niet langer akkoord verklaren met de meer commerciële aanpak van Capitale. FM Bruxel (101.3 Megaswing), met o.a. Gust Decoster, Marcel van Tilt, Peter De Groot en Ric Tubbax werd op korte tijd een begrip als een a-politieke, studentikoze stadsradio. Dit station werd steeds geprezen door een Humo-lezend publiek en was ook een voorbeeld voor andere radio's, die buiten Brussel opereerden, zoals Radio Toestel (Gent), Radio Centraal (Antwerpen) en Radio Scorpio (Leuven). Maar al waren de idealen zo groot, FM Bruxel zou net als vele andere vrije radio's (die al of niet een erkenning haalden) moeten buigen voor de economische wetten. Radio was nu eenmaal niet enkel leefbaar door het verkopen van stickers en het organiseren van fuiven. Om te kunnen overleven gingen de oprichters van FM Bruxel op zoek naar nieuw kapitaal. Onder impuls van het reclameagentschap Leader FM werd ex-Radio Atlantis en Radio Contact deejay Luc Van Kappelen de nieuwe sterke man vanaf medio 1985.

 

Radio Ring - 107,90 MHz

Radio RingRadio Ring is ook ontstaan in 1980. Voor de naamgeving moest niet ver worden gezocht. Toen het station werd opgericht was het gehuisvest in een woning kortbij de Ninoofse Steenweg aan de werf van de toen in aanbouw westelijke omsluiting van de Brusselse Ring. Wegens afbraak werd er verhuisd naar het oude gemeentehuis van Dilbeek. Maar toen daar moest worden weggetrokken, werd er gekozen voor een zolderkamer boven Café "In de Zavelput", gelegen op de Groot Bijgaardenstraat 245 te Sint-Agatha-Berchem. Eigenlijk was deze ligging nog niet zo slecht want het is zowat het hoogste punt van de westelijk gelegen gemeenten van de agglomeratie.

Eén van de medewerkers van het "tweede uur" was Frank Vermoesen. In 1987 vervoegde hij het station toen hij nog student was aan de V.U.B. Na een easy-listening programma en een infoprogramma tijdens de avondspits was hij vooral te horen in het ochtendblok. Het programma bestond o.a. uit tal van interviews met cultuurverantwoordelijken en allerlei Brusselaars. Men telde toen een dertigtal medewerkers. Het aantal lag zelfs driemaal hoger enkele jaren daarvoor.

Einde jaren 80 werd er beslist om "tegen de stroom in te varen" met wat "hardere muziek". Aanleiding was de explosieve groei van Nederlandstalige meezingers die volop werden gepromoot door de kersverse televisiezender VTM en dus ook werden gedraaid op naburige radiostations. Op de playlist stond toen geen house of rap (want die genres waren toen ook geweldig in opmars) maar wel de betere, creatievere pop en rock. Het station veranderde de roepnaam in Ring FM.

In 1989 is de antennemast tijdens een hevige storm omver gewaaid. Frank was toen in de studio en het was eigenlijk wel behoorlijk "grappig": opeens "zilderil-klang-boem"...wat bakstenen door de schouw en 't was gebeurd!! De mast hing toen schuin over het dak en Ring was toen ineens heel goed te ontvangen op plaatsen waar dat voorheen niet was...en minder goed op vele andere plaatsen natuurlijk!

Begin jaren 90 werd het tijd voor meer automatisatie. Zo heeft Frank jaren massa's berichtjes ingesproken om de radio toch aan te kleden. Er werd ook gekozen voor een zachte muzieklijn. De hele platencollectie werd plaat voor plaat doorgelicht het "Comité Réduit" en meer dan de helft van de verzameling verhuisde naar de zolder. Het is zelfs goed mogelijk dat ze daar nog steeds liggen onder heel wat stof en baksteengruis. Het format bestond vooral uit klassiekers met af en toe een alternatief ding.

Ondertussen werkten enkele mensen aan een nieuwe start voor Ring. Er werd gebouwd aan een heel nieuw imago. Nogal wat ideeën werden toen opgedaan in de States. Stemmen zouden centraal staan i.p.v.de disc-jockey. Verder zou de muziek volledig worden gerespecteerd. Er werd dus geopteerd om geen intro's in te blaffen of outro's af te breken zoals op Studio Brussel. Het tijdsein en het nieuws zouden zelf enige minuten moeten wijken indien een plaat nog maar halverwege zat tijdens "het uur nul". Het tijdsein zou zelfs worden verbannen. Er werd gepolst naar nieuwe stemmen en een jinglepakket werd aangemaakt.

Eric Sacré en enkele andere medewerkers staken zelfs een zeer performant automatische radiostudio in elkaar. Het bestond uit een digitaal systeem dat kon concurreren met het beste wat toen op de markt te verkrijgen was! Het zou zorgen voor permanent muziek, info en presentaties. Het systeem zou zowel dienen voor live-uitzendingen als voor vooraf opgenomen programma's met zogenaamde "stemblokjes". Zo zou een perfecte horizontale programmatie gemakkelijk kunnen worden gehaald. Iedereen kon zelf zijn "stemwerk" kunnen inspreken, want de programmasamenstelling zou lang van te voren reeds kunnen worden vastgelegd.

Toen werd echter in een wip beslist om het station te verkopen voor een appel en een ei, t.t.z. voor slechts één miljoen BEF, omdat er teveel schulden (400.000 BEF) werden gemaakt. De schulden bestonden bijna uitsluitend uit de opeenstapeling van de betalingen aan de auteursrechtenvereniging SABAM. De voorzitter Piet Ronsijn wou het risico niet lopen zo verder te blijven schipperen.

Luc De Coster, beter bekend als Luc Van Kapellen, nam het station over en kwam af met vage beloften zoals het samenwerken met bestaande, vaak onbekende, radionetwerken. Ondertussen bleef het station lopen met een eeuwige non-stop en nog een bescheiden vervolg van de automatische infodienst verzorgd door Eric De Schutter. Eind 1994 was het genoeg voor Frank en hij stopte met de berichtgeving met veel droefheid in het hart ondanks de mooie maar loze beloften van de nieuwe eigenaar. Men was er zeker van dat als men hen had laten doen, ze vandaag dé lokale radio van Brussel - in volle onafhankelijkheid - zouden zijn geworden.

De jingletjes die Frank had aangemaakt bleven nog jaren spelen en dat deed hem toch raar en tegelijkertijd frustrerend aan. Ondertussen werd de frequentie even verhuurd aan een organisatie die tijdens het tweejaarlijkse autosalon Car FM in de ether bracht. Dit bracht geld op en dat was eigenlijk het objectief van Luc De Coster. De non-stop bleef duren tot de frequentie werd verkocht aan een Vlamco, de eigenaars van de Top- en Mangofrequenties in o.a. Gent en Antwerpen, uiteraard voor meerdere miljoenen.

Met dan aan Frank Vermoesen voor zijn belangrijke inbreng.

 

Family Radio - Contact2 - 102,50 MHz

Contact2Halverwege jaren 90 was de frequentie 102,50 MHz in handen van Contact. Daarvoor was het programma Top Turbo Commando (Sint Genesius Rode) hoorbaar. Tot eind jaren 90 waren er non stop oldies te beluisteren met af en toe een jingle die je vertelde dat je naar Oldie Radio Brussel aan het luisteren was.

Vervolgens had men grote plannen met de 102,50 MHz en Family Radio werd geboren. Eerst was er heel wat bekend volk hoorbaar voor de microfoon zoals Ben Van Praag, Rani De Coninck,... Vervolgens verdwenen alle stemmen stuk voor stuk en was een non stop hoorbaar tot oktober 2001. Daarna werd in afwachting van de twee commerciële landelijke frequenties van start gegaan met Contact 2.

Contact2 was eveneens een non stop programmatie met een live ochtendblok, middagblok en avondblok. Maar eigenlijk was er niet veel te beleven tijdens de gepresenteerde momenten verzorgd door onder andere Gust De Coster en Jan Vanvinckenroye. Naast de aankondiging van titel en uitvoerder werd soms een CD weggegeven door het antwoord op een simpele naar een betaalnummer te SMS'en. Deze vraag werd bij iedere presentatie gedurende een vol uur steeds herhaald.

Als luisteraar kon je ook genieten van enkele vooropgenomen berichtjes. Maar het waren die grappige berichtjes die enkele dagen daarvoor onder andere in de gratis krant Metro hebben gestaan. Tevens werden die berichtjes op verschillende uren en dagen herhaald. Zo werd er bijvoorbeeld drie dagen lang gemeld dat het logo van de bank BBL binnenkort een oranje leeuw gaat dragen. Enkele van die berichten werden ingesproken door Myriam Thijs (ex-Taalstrijd eind jaren 80, begin jaren 90.

's Avonds waren er gespecialiseerde non-stop programma's. Zo was er "Rock Town" en “Harlem Shuffle" waar de betere rockklassiekers uit het diepste van het Contactarchief werden opgespoord. In "Cool Town" deed men beroep op de rayon "filmmelodietjes en instrumentale thema' s".

Het accent van Contact2 lag toch op de betere en de minderbekende rock van de afgelopen jaren. Men hoorde goed dat Gust De Coster het platenbestand onder handen had genomen. Het was toch leuk om platen van onder andere Yello, Golden Earring, Raymond van het Groenewoud,... terug te horen.


Brussel, 14 mei 2004.

Geachte franchisenemer,
Beste,

Betreft : Samenwerkingverband Contact2.

Zoals U weet, eindigen de zendvergunningen in de nacht van 26 op 27 mei
eerstkomende, en worden zij mogelijks vervangen door een nieuwe voor de
komende 9 jaar.

Zoals U samen met ons gevolgd hebt in de media en op verschillende
websites, werden er nog slechts enkele Contact2 radio's vergund in Vlaanderen.
Zomaar
even 19 radio's, behorend tot het Contact2-samenwerkingsverband dienen met
andere woorden te stoppen op deze datum of zijn onlangs reeds vroeger
gestopt uit economische overwegingen.

Dat betekent dat het samenwerkingsverband Contact2 niet langer financieel
bij machte is, om zijn product te verspreiden zoals vroeger via een
satelliet-verbinding met zijn aangesloten radio's. Concreet betekent dit
dat het signaal, met daarop het product C2, met ingang van 27 mei om 00u00
niet langer meer zal verspreid worden, maar zal vervangen worden door het
signaal van Topradio.

Gezien het feit dat de naam 'Contact2' binnenkort zeer waarschijnlijk zal
gebruikt worden, als benaming voor de regionale zender in Brussel en
Vlaams Brabant, zijn wij genoodzaakt om met de ons nog resterende frequenties toe
te treden tot het samenwerkingsverband van Topradio.

Het staat U uiteraard vrij te kiezen voor de al dan niet toetreding tot
dit verband. Indien U interesse hebt, mag U ons steeds contacteren, of
misschien beter nog, rechtstreeks contact opnemen met de heer Bruno
Hendrickx, bestuurder bij Topradio op het nummer 0475/57.67.64.

Wij zijn deze veranderingen en omschakelingen spijtig genoeg verplicht om
te doen, gezien de economische toestand en de niet-vergunning van zovele
radio's, toebehorend tot ons samenwer-kingsverband.

Wij hopen dan ook dat U deze situatie begrijpt. Uiteraard blijven wij ter
uwer beschikking staan voor suggesties hieromtrent.

Met dank voor de samenwerking.

Groeten,

Jan Dooms - Danny Verhulst

Contactgroep Vlaanderen
Oorlogskruisenlaan 94
B-1120 Brussel
telefoon: 02 / 244 27 11
fax: 02 / 244 27 64 

CRD - Radio Fantastiek - TopRadio - 103,40 MHz

De studio van Radio Fantastiek was tot 1998 gelegen in een huis op de hoek van de Breemputstraat en de Grimbergsesteenweg. De (actieve) antennes stonden toen op het Sint Michielshospitaal te Etterbeek. De radio was eerst in handen van Franky De Bouw, beter bekend als Peter Hoogland. Daarna werd de radio doorverkocht aan Bruno Hendrickx van TopRadio.

TOPradioIn 1998 werd een overeenkomst getekend met de VMMa. De VMMa had al geruime tijd ambities om te starten met een landelijke radio. De hoofdstudio werd opgericht in het VTM-gebouw aan de Medialaan. De betere TopRadio-medewerkers waren gedurenden enkele uren te horen op de landelijke radio. In het begin was TopRadio niet te beluisteren in de provincie Limburg.

Het meest beluisterde programma was toen "Het land van Hoogland" door Peter Hoogland. Iedere avond van de week kon de luisteraar naar de studio bellen om te praten over één bepaald onderwerp. Dit programma werd ook live op Kanaal 2 gebracht. Het was toen trouwens de eerste keer dat een radioprogramma simultaan op TV werd uitgezonden.

JimTVEind september 2002 meldde de VMMa dat Topradio zou worden omgebouwd tot JIMfm. Het was welbekend dat de luistercijfers van Topradio eerder tegenvielen. Men vermoedde reeds dat de Mediamaatschappij zich toen meer concentreerde op de pasgeboren Q-Music. Meerdere filiaalhouders hadden reeds in het verleden gemeld dat ze in de steek werden gelaten door de komst van Q-Music. VMMa dacht toen de oplossing te hebben gevonden door één sterk merk uit te bouwen dat zou worden gesteund door een gezamenlijke marketingaanpak en een gerichte programmatie voor een gelijkaardige doelgroep. JIMfm zou JIMtv aanvullen op de FM-band.

Bruno Hendrickx, toen eigenaar van een zestal belangrijke TopRradio's was niet van plan om het JIMfm-signaal toe te laten op zijn radio's. Bruno is ondermeer eigenaar van de toenmalige dansradio SIS Gent (102,80 MHz) dat toen de nummer één was in Gent. In het verleden had SIS TopRadio meerdere malen de Vilvoordse programmatie ontkoppeld omdat het format niet meer in overeenstemming was met wat de Gentse luisteraar verwachte. JIMfm was van plan overdag meer rock georiënteerde muziek te draaien en dat was zeker niet wat Bruno Hendrickx wilde horen op zijn frequenties. Bruno ging door met TopRadio omdat de merknaam bovendien ook nog zijn eigendom is.

Op 26 februari 2003 werd beslist dat het project Jim FM dan toch niet doorging. Enkel de commerciële zender Q-Music werd vanaf toen nog uitgebaat door het departement radio van de VMMa. Bruno Heyndrickx, de eigenaar van SIS-Gent (102.80 MHz) en een twintigtal andere TopRadio's uit belangrijke steden ging toen door met het vernieuwde TopRadio.

 

Radio Mango - 107,90 MHz (nationaal netwerk)

Radio MangoIn 1999 richtte de VMMa een tweede netwerkradio op. Radio Mango werd de naam en hanteerde een soft pop format. In Brussel was het station te beluisteren op de ex-frequentie van Radio Ring. Het netwerk had een slechte luisterdichtheid. Tijdens de laatste CIM-metingen had het een marktaandeel van slechts 1,2%

Op 2 januari 2002 was Michel Follet voor het eerst te horen op het netwerk-met-meer-mooie-muziek. Hierdoor stegen de luistercijfers lichtjes maar de reclame-inkomsten deden dit niet.

20 november 2002: het netwerk Radio Mango hield op te bestaan. De gepresenteerde programma's bleven gegarandeerd tot 31 december 2002. Daarna liep er nog een "non-stop-band" tot 31 mei 2003. De non-stop was nodig omdat de meeste contracten met de filialen afliepen op 31 mei 2003. Philippe Persoons van Radio Scoplia (Haacht, 104,20 MHz) heeft nog enkele maanden voortgedaan met Radio Mango. Samen met Radio Ten (Begijnendijk - 107,60 MHz) en Radio Extra (Lier - 106,40 MHz) werden er gezamenlijke programma's gemaakt onder de noemer Mango FM. Radio Extra haakte snel af en begon toen het signaal van MaevaFM door te sturen. Tenslotte moest in juli 2003 worden afgestapt van de geregistreerde merknaam die in handen was van de NV Promotheus. De NV is onrechtstreeks in handen van de Roularta Media Group die eveneens de regionale TV-stations WTV en Focus bezit.

De vier lokale radio's (in Roeselare, Kortrijk, Brugge en Oostende) in handen van de NV Promotheus bleven verder programma's maken onder de roepnaam Radio Mango. Radio Mango kreeg een provinciale licentie in november 2003 en werd in 2004 beluisterbaar over gans West Vlaanderen.

 

Radio Panik - 101,80 MHz - 105,40 MHz

Radio Josaphat was één van de vele tientallen vrije radio's die Brussel kende begin der jaren tachtig. Deze radio was de basis van de multiculturele omroep Radio Panik. Urenlang werd er tijdens een vergadering beraadgeslagen hoe de omroep moest heten. Radio Tam Tam werd voorgesteld. Enkele Afrikaanse medewerkers vonden deze benaming te discriminerend. Net toen men uit pure miserie de vergadering ging afsluiten zonder enig resultaat riep iemand "Panic". Nog geen minuut later waren alle leden akkoord om de omroep de naam Radio Panik te geven.

Marcel Xhaufflaire, één van de vele kunstenaars die Schaarbeek rijk is, was zowat de drijvende kracht achter het station. Een kleine vijftien jaar heeft hij onafgebroken het station ondersteund. Radiomedewerker Philippe Dubois was toen medewerker van het eerste uur en verzorgde het Jazzprogramma "Kilomètre Zero" lopen. De frequentie 101,80 MHz werd eerst toegekend met een vrij laag vermogen. Eigenlijk was dit een zeer slechte frequentie want Radio SIS zond uit op 101,70 MHz en het krachtige signaal van Radio Judaica werd de ether ingestuurd op 101,90 MHz. Resultaat was dat het signaal maar een paar honderd meter te ontvangen was. Radio Panik was eerst gehuisvest op de gelijkvloers van een schamele woning in de Gillonstraat te Sint-Joost-Ten-Node. De eigenares was een zeer oude dame en had toen nooit begrepen dat er een radiostation was gehuisvest in haar pand. Ze dacht dat er radio's werden hersteld. Enkele jaren later overleed deze dame en moest Radio Panik verhuizen omdat het gebouw werd verkocht. Het radiostation ging zich vestigen in de Thomas Vinçottestraat 29 te Schaarbeek. Ondertussen werd ook de frequentie 105,40 MHz toegekend door de Franse Gemeenschap. Met een toegelaten vermogen van 42 Watt en een geringe hoogte was het station beluisterbaar in Schaarbeek en enkele gemeenten daar rond.

Dailly kazerneIn 1992 werd het pand in de Thomas Vinçottestraat eveneens verkocht en moest er weer worden gezocht naar een nieuwe locatie. Op enkele honderden meters daarvan stond de Daillykazerne reeds tien jaar leeg. Reeds enkele verenigingen zoals OXFAM en een toneelvereniging mochten daar verblijven met de toelating van de Huisvestingsmaatschappij van het Gewest Brussel. De Daillykazerne had nog geen bestemming gekregen en verenigingen kregen gratis onderdak op voorwaarde dat zij zorgden voor de binnenhuisinrichting. Marcel deed een aanvraag bij de maatschappij en enkele maanden later mocht Radio Panik zich huisvesten in de volledige rechtervleugel van het gebouw. De huisvesting zou worden herbekeken wanneer het gebouw een bestemming zou krijgen. Deze vleugel bestond uit vijf bruikbare verdiepingen met acht ruime kamers per verdieping. Maar er was heel wat werk aan de winkel: de tien jaar lange verkrotting had reeds flink werk geleverd. De bestaande elektriciteits-, gas- en waterleidingen waren onbruikbaar geworden. Enkel de ruwe muren waren nog intact. Een groep jongeren uit allerlei landen en enkele medewerkers hebben de muren geplaasterd en beschilderd. Ook alle nutsvoorzieningen werden vernieuwd.

De veiligheid was daar wel optimaal. Ongewenste bezoekers zouden het moeilijk hebben gehad om binnen te dringen. Alle vensters waren reeds voorzien van tralies en de zware eiken voordeur werd voorzien van drie sloten. In totaal waren tien sleutelrotaties nodig om de deur open te krijgen. En als dat niet volstond kon een ongewenste bezoeker direct achter de tralies. In de kelderverdieping kortbij de elektriciteitsmeter waren er nog een paar cellen aanwezig die vroeger werden gebruikt om opstandige militairen onder te brengen.

Op de eerste verdieping links was één van de kamers voorzien van een gesloten kluisdeur. Het was onmogelijk om deze deur langs de buitenkant te openen. Omdat de nieuwsgierigheid veel te groot was, heeft men langs de zijkant een gat gemaakt door de muur. Na heel wat uren werk kwam men tot de vaststelling dat er geen wapenarsenaal of andere grote schat aanwezig was. Wel heeft er een grote voorraad intact A4-kopieerpapier gevonden.

Men kon wel uren rondlopen op het volledige domein dat uitgespreid was over enkele hectaren. Tijdens de vele exploratietochten werd er ontdekt dat de muren van enkele lokalen in het zuidwestelijk gedeelte waren voorzien van geluiddempende, gipsen panelen. De akoestiek in deze lokalen was perfect en men had direct het geniaal idee om de studio te voorzien van deze structuur. Enkele medewerkers hebben zich geamuseerd om deze panelen voorzichtig te demonteren en terug te monteren in de ruimte waar de nieuwe studio zou worden geïnstalleerd. Zelfs het glaswol en het houten geraamte werden zorgvuldig gerecupereerd.

Patrick Verdrengh, een technisch medewerker van de VRT, heeft zelfs een volledige studio gebouwd. Hierbij werd heel wat professioneel materiaal aangeschaft. Spijtig genoeg een beetje te professioneel want vele medewerkers hadden geen behoefte aan allerlei high tech-snufjes. Omdat er toen geen aandacht werd besteed aan de opvolging van de medewerkers werd het materiaal slecht gebruikt en moest het voortdurend worden hersteld.

Radio Panik is een multicultureel station. De radio stond open voor iedere gemeenschap. Het was toen een traditie dat het weekend uitsluitend werd gebruikt om  multiculturele programma's uit te zenden. Sinds het ontstaan van het station waren er continu Turkse, Griekse, Congolese en Albanese programma's aanwezig geweest. Ook waren er in het verleden radiocreaties geweest van Spaanse, Portugese en Iranese groeperingen.

Radio Panik is wel enig in het beheer. In 1992 betaalde iedere programmamaker 200 BEF (5 €) per gemaakt programma. Dit waren zowat de enige inkomsten om de SABAM, gas- en elektriciteitsrekeningen te betalen.

Begin 2003: Het station kende al enige tijd financiële en andere problemen. Vele medewerkers betaalden hun bijdrage niet mer. Stichter Marcel Xhaufflaire was toen nog lid van de VZW, maar zetelde niet meer in de Raad van Bestuur. Bovendien was de huisvesting een ernstig probleem geworden. Het gratis gebruik van de Daillykazerne was slechts een tijdelijke oplossing. De hele kazerne werd begin 2003 openbaar verkocht en de nieuwe eigenaar was op dat moment bezig de voorgevel aan het renoveren. Het station had in juni 2003 al bericht gekregen dat het ten laatste op 12 juli 2003 moest verhuizen. Een lege kas maakte het echter onmogelijk om een andere locatie op te zoeken. Noodgedwongen werden de uitzendingen gestaakt.

In oktober 2003 werd de raad van bestuur volledig vernieuwd. Panik was op zoek naar een nieuwe structuur en lokalen. Gelukkig vond de rado financiële steun. De studio's werden ondergebracht in Sint-Joost-Ten-Noode. Men kon de antennes plaatsen op het flatgebouw Brusilia te Schaarbeek. Radio Panik was toen hoorbaar over de volledige agglomeratie.

Radio Panik tijdens en na de verhuis naar de Dailly kazerne in 1992. Hier klikken is de boodschap om een kleine fotoreportage uit de periode 1992 te bekijken.

Panik-medewerkers herdenken nog steeds Philippe Dubois (jazz programma Kilomètre Zero, overleden eind jaren 90) en Philippe Lievrouw (bestuur, overleed halverwege jaren 90).

 

Radio Crystal - 106,50 MHz

Begin jaren 90 had de Contactgroep nog een onbenutte laagvermogen frequentie in handen. De Nederlandstalige frequentie 106.5 MHz die stond ingeschreven als Radio Crystal was ook niet zo ideaal want op de 106.4 MHz was het signaal van Radio Viva (Radio Mango, Radio Citymusic) vanuit Asse zeer goed beluisterbaar in het noordelijk gedeelte van de hoofdstad. Waarschijnlijk was dit de reden waarom de Contactgroep de frequentie van de hand had gedaan. Wim van discotheek La Rocca uit Lier kocht deze frequentie over voor 3.200.000 BEF. Rudy Ryckewaert (Lazer Hot Hits, Lazernet) werd aangesteld om het dagelijkse bestuur te verzorgen. De bedoeling was een "house"-zender voor de hoofdstad op te richten.

En opeens was er dan continu housemuziek te horen in een gedeelte van de hoofdstad. De luisteraar kon genieten van non-stop zonder presentatie, noch jingles, noch identificatie. Gedurende vele maanden werd de dubbele CD "Serious Beats 18" in full random afgespeeld.

Eerst werd er uitgezonden op het hoge appartementsgebouw aan het Meiserplein. Dit kwam goed uit want er stond daar nog een ongebruikte zendmast met vier dipolen. Er werd daar een appartement gehuurd waar de automaat was geïnstalleerd. De zender stond boven in de liftkoker. In afwachting werd er gezocht naar een locatie dichter bij het centrum. Zo bleef "Serious Beats 18" maanden lang continu draaien. Spijtig dat men niet regelmatig eens de CD's ging veranderen.

In 1994 was er opeens wat verandering op de 106.5 MHz. De zender, de CD-speler, de CD "Serious Beats 18" en drie dipolen - de vierde hing waarschijnlijk te hoog en werd samen met de mast achtergelaten - werden verhuisd naar het zeventiende verdieping op het hoge appartementsgebouw aan de Quai de Batelage in het centrum kortbij het metrostation Ijzer. Na een weekje radiostilte op de 106,50 waren er opeens non-stop cassettes van onder andere DJ Delirium te beluisteren. Ook waren er jingles te horen. De naam van het station bleef bij de oude benaming Radio Crystal. Er werd een studio gebouwd en Nicolas Deckmyn, de programmamaker van het bekende programma "Some like it House" op Radio Campus werd aangesteld als programmaverantwoordelijke.

Radio CrystalNa enkele weken werd het station officieel geopend en kwamen DJ's al dan niet "live" hun ding doen. Probleem was dat praktisch niemand wou presenteren. Enkel Nicolas was dus op regelmatige tijdstippen te horen in het Frans. Omdat Radio Crystal een Nederlandstalige vergunning had, moest dringend worden gezocht naar een Nederlandstalige kracht. Na enkele maanden werden de presentaties in beide talen gedaan. Een Nederlander genaamd Robbie zorgde voor de Nederlandstalige invulling. Vanaf dat moment werden alle activiteiten omgeroepen in duopresentatie: Nicolas in het Frans en Robbie in het Nederlands.

Nicolas slaagde er zelf in om zijn "Some like it House" simultaan te laten uitzenden op Radio Crystal. Ook kreeg hij het voor elkaar om enkele programmamakers van Radio Campus (zoals Alex) voor de mengtafel van Radio Crystal te sleuren.

Desondanks het succes van het radiostation was het zendbereik niet optimaal. Aan de basiliek van Koekelberg werd het signaal volledig weggedrukt door Radio Viva (106,40 MHz) uit Asse. Er werd toen uitgezonden met 17 watt via twee dipolen. Er was toen geen sprake om het vermogen op eigen houtje op te drijven. Rudy is enkele malen gaan praten met de beheerder van Radio Viva om tot een oplossing te komen maar tevergeefs. Uit principe werd er nooit een klacht ingediend tegen Viva.

Het station bleef echter op verlies draaien. Rudy heeft toen de radio verlaten. Ook kwamen Nicolas en Robbie niet meer overeen. Wim van La Rocca heeft toen de vergunning aan iemand anders verhuurd. De vergunning werd toen ingetrokken omdat de huurders van op een andere locatie gingen uitzenden.

De beste herinneringen van de Crystal-medewerkers waren hoogstwaarschijnlijk dat er 's avonds vanuit de studio op het zeventiende verdieping kon worden genoten van "Brussels by Night". Ondanks een dure isolatie, valse vloeren en plafond werd regelmatig het bovenste gedeelte van het appartementsgebouw wakker gehouden... House Dj's like it loud.

 

De Radio (De R@dio) - 99,70 MHz

November 1995: een paar medewerkers, die iets met de VUB te maken, waren al lang van plan om een universiteitsradio op te starten. Onder hen zat ook Jan Caerts (nu gedelegeerd bestuurder 4FM). Omdat er officieel geen vergunning werd toegekend, werd er een illegale radio opgestart. Zij kregen van de toenmalige rector toelating om een klein lokaaltje op het gelijkvloers van de gebouwen "F en G" (links van de kopiezaak Crazy Copy Center) te gebruiken. Een zelfgemaakte zender van 30 Watt en een antenne werd opgesteld op de hoge toren van het gebouw. De proefuitzendingen zijn gestart op woensdag 8 november 1995. Op maandag 13 november werd er officieel gestart.

Omdat er werd uitgezonden op een relatief vrije frequentie was de ontvangst vrij goed over de volledige agglomeratie. Zelfs in Leuven kon men nog net meeluisteren.

De Sociale Raad van de VUB had 100.000 BEF voorgeschoten om wat basismateriaal aan te schaffen. Tussen het zeer eenvoudig basismateriaal zaten twee draagbare Mini Disk Recorders. Hiermee werden hoofdzakelijk reportages binnen de VUB gemaakt. 's Nachts werd één van de MD's aangesloten op de mengtafel en deed dienst als non-stop.

Het radiostation werd gedoopt met de naam De Radio en er werd uitgezonden op de vrije frequentie 99,70 MHz. Iedereen die zin had, kon gedurende enkele uren een programma maken. Tussen de muziekprogramma's zaten ook enkele interessante programma's waarin interne diensten van de universiteit aan het woord kwamen.

De initiatiefnemers wisten dat er een risico aan verbonden zat om eventueel opgepakt te worden. Zij hadden wel de troef dat het domein van de VUB een privé-domein is. Politie, rijkswacht en andere openbare diensten moeten steeds de toelating krijgen van de rector indien zij de campus willen betreden. De medewerkers hadden ook een plan afgesproken om het zendmateriaal te verstoppen indien de ordediensten bevel hadden gekregen om de radio op te pakken. De tekst van het plan kon men raadplegen op de hoogste verdieping waar de zender stond opgesteld.

Enkele dagen later was er een reportage over De Radio te zien op de regionale televisie TV-Brussel. Dit zal zeker aanleiding hebben gegeven op het bezoek van het BIPT en de gerechtelijke politie tien dagen na de officiële start. De overheidsdiensten hebben enkele uren moeten wachten alvorens zij konden worden ontvangen door de rector. Ondertussen werd er druk heen er weer gebeld wie zich kon vrijmaken om de zender in veiligheid te brengen.
De overheidsdiensten kregen uiteindelijk toelating. Net voor hun neus kon een medewerker het zendmateriaal ontkoppelen en zich verschansen in het nabijgelegen Kultuur Kaffee. Ondertussen was ook TV-Brussel gewaarschuwd. Een deel van deze hilarische toestand werd door een cameraploeg in beeld gebracht. De ordediensten hadden het Kultuur Kaffee omsingeld en na onderhandeling werd de zender afgegeven. Verder werd de zendantenne afgebroken en in het lokaal geworpen. Daarna werd het lokaal verzegeld. De gerechtelijke politie heeft de initiatiefnemers ondervraagd en in een naburig lokaal een PV opgesteld.

FM Brussel vraagt uitzondering - eind november 1995, bron VUM
De Moeial interviewt Jan Caerts over de plannen van FM Brussel - 15 december 1995, bron De Moeial - 12de jaargang - nummer 5

 

FM Brussel (FM BSSL) - 106,50 MHz

FM BSSLHalverwege 1995: Jan Caerts en enkele medewerkers hadden een VZW opgeridcht en hadden dossier samengesteld. Ze slaagen in hun opzet om een vergunning te krijgen om de frequentie 106,50 MHz te gebruiken. Deze frequentie was vrijgekomen omdat Radio Crystal eind 1995 die frequentie had verloren. De VZW had geopteerd om terug gebruik te maken van de naam FM Brussel (FM BSSL).
In plaats van direct van start te gaan werd er eerst geprobeerd om subsidies los te krijgen. Er werd een aanvraag ingediend om een subsidietoelage van 25 miljoen BEF (zo'n 625.000 €)te verkrijgen van de Vlaamse Gemeenschap (via Bert Anciaux) maar dat werd begin 1999 afgekeurd.

Men bleef dus jarenlang wachten om een technisch dossier in te dienen. Eind 1999 haakte Jan Caerts af en startte kabelradio 4FM op. Alles kwam toen in een stroomversnelling en op 26 februari 2000 was er terug geluid te horen op 106,50 MHz. De studio's werden geïnstalleerd in het RITS, de school voor Audiovisuele Techniek en Dramatische Kunst aan de Dansaertstraat 66 te Brussel.

Men had beslist om uit te zenden vanuit de Blue Tower (SIFI-toren) aan de Louizalaan te Brussel. Omdat deze wolkenkrabber enorm hoog is, mocht er maar met 2 Watt uitgang zender - 11 Watt PAR worden uitgezonden. Dit is bitter weinig want met een dergelijk vermogen geraak je in Brussel-agglomeratie maar een paar blokjes ver.

Er werd dus samengewerkt met de Contactgroep die eigenaar is van de zendmast op de Blue Tower... althans voor de huisvesting van de zender en antenne. De bovenste verdieping van de blauwe toren is namelijk volledig in bezit van Francis Lemaire. FM BSSL was dus verplicht om de zendinrichting te huren. Voor de straalverbinding tussen de school en de toren werd 8000 BEF (200 €) per maand gevraagd. Ook de huur van zender en antenne waren niet goedkoop. Om een signaal in mono de ether in de sturen moet 40.000 BEF (1.000 €) per maand op tafel worden gelegd. Enkele maanden later werd nog een supplement betaald om de stereocoder en RDS aan te schakelen.

De eerste uitzending op 26 februari 2000 klonk nog wat dofjes omdat de straalverbinding nog niet actief was. Er werd toen even gebruik gemaakt van een ISDN-modem die blijkbaar niet goed was afgesteld. Op donderdagavond 2 maart 2000 omstreeks 19:00 u. was de straalverbinding tussen Dansaertstraat 66 en Blauwe toren in werking getreden.
Het zendbereik was behoorlijk goed ondanks het lage vermogen. FM Brussel was perfect te ontvangen in de volledige agglomeratie, behalve dan in het noordwestelijk gedeelte (Koekelberg, Ganshoren) waar de uitzendingen van Radio Viva (Mango) vanuit Asse op de 106,40 MHz het signaal volledig wegdrukten. Ook in het lager gedeelte van Evere (Bordet) werd het signaal gestoord.

 

Fréquence Elle - Skyrock - Contact Plus - 104,30 MHz

Contact PlusVrijdag 16 februari 2001: Er was toen plots weer een radiosignaal aanwezig op de 104,30 MHz. Op het display van een RDS-ontvanger verscheen toen CONTACT +. Op deze frequentie, die het laatst werd gebruikt door Fréquence Elle was een laag vermogen frequentie omdat de er radio's aanwezig waren op nabijliggende frequenties. Onder andere in Haacht zond Radio Scoplia uit op 104,20 MHz. Op vrijdag en zaterdag kon de luisteraar genieten van non stop klassiekers hoofdzakelijk uit de jaren 60 en 70. Op zondagvoormiddag werd uiteindelijk alles duidelijk. De legende Coco Van Babbelgem die zijn programma niet meer mocht voortdoen op Contact 2 kreeg zijn eigen radiostation. Gedurende twee uur kon de Brusselse senior terug groetjes overmaken die in het plat Brussels werden behandeld door Coco. In de namiddag werd terug overgeschakeld op non-stop. Op zondagavond werd de zender terug uitgedraaid en werd het weer stil op 104,30 MHz.

De volgende zondag werd de zender terug aangezet en deed Coco Van Babbelgem terug zijn ding op de 104,30 MHz. Omdat het radiostation geen vergunning bezat om te mogen uitzenden op deze frequentie werd er blijkbaar geopteerd om enkel de zender aan te zetten tijdens het weekend.

Op zaterdag 10 maart 2001 werd het pas echt leuk op de 104,30 MHz want toen waren er twee signalen hoorbaar op deze frequentie. Niet enkel de Contact Plus-zender werd aangezet maar ook ergens anders in de hoofdstad werd een zender aangestoken op dezelfde frequentie. Op dit tweede signaal, dat uiteraard sterk werd gestoord door Contact + waren de programma's van de Franse Skyrock hoorbaar. Op die zaterdag was hoofdzakelijk Skyrock hoorbaar in het centrum. Maar Contact zou Contact niet zijn en Francis Lemaire zou Francis Lemaire niet zijn om zich zomaar te laten vernederen. Men moest blijkbaar niet lang zoeken naar een krachtiger wapen want op zondagnacht was Contact + veel beter te ontvangen in Brussel en omgeving. De zender drukte bijna volledig de naburige collega's weg. Vanaf toen werd de zender niet meer afgezet tijdens de week.

En het BIPT? Die waren in de verste hoeken niet te bespeuren. Zij kwamen toen pas tussen als het Vlaamse Commissariaat voor de Media (VCM) of het Conseil Supèrieur de l'Audiovisuel (CSA) een instructie gaf. Het CSA kwam op dat moment niet meer tussen. Het BIPT verklaarde dat het niet meer bevoegd was om op te treden tegen dergelijke storingen. Het Brusselse Hof van Beroep vernietigde eerder al het Koninklijk Besluit van 1992 met betrekking tot de 'functioneringsmodaliteiten' van het BIPT en de twee gemeenschappen. Met als logisch gevolg dat het BIPT niet langer tussenkwam ook al geven het CSA en/of het VCM adviezen. Dus werd het  mogelijk dat Jan en alleman probleemloos uitzendingen zouden verzorgen zonder vergunning.

logo radio contact plus20 maart 2002: Het CSA formuleert in haar "Décision n° 3/2002 du 20 mars 2002" het volgende:
avoir diffusé, depuis le 4 mars 2001 au moins, sans autorisation du gouvernement de la Communauté française, un programme de radio appelé "Contact Plus" sur le 104.3 MHz à Bruxelles, en contravention à l'article 32, alinéa 2 du décret du 24 juillet 1997 relatif au Conseil supérieur de l'audiovisuel et aux services privés de radiodiffusion sonore de la Communauté française et à l'article 30, alinéa 3 du décret du 17 juillet 1987 sur l'audiovisuel"....
Il appartient à l'IBPT - Institut belge des postes et des télécommunications, auquel la présente décision est transmise, de procéder à la mise hors service, par tous les moyens légaux, de l'émetteur qui utilise illégalement la fréquence 104.3 MHz à Bruxelles.

Klare taal hierboven geformuleerd door het CSA. Contact Plus moet dus zo vlug mogelijk uit de ether worden gehaald. Contact Plus bleef nog 6 jaar illegaal lang uitzenden.

30 januari 2008: Radio Contact Plus kreeg een boete van 5000 euro. Dat heeft het BIPT uiteindelijk beslist. Het radiostation werd veroordeeld omdat het ten minste sinds 28 november 2005 storingen veroorzaakte aan Radio Be One (104,20 MHz) te Leuven werd er het slachtoffer van.

Document BIPT administratieve boete Radio Contact Plus

Radio Contact Plus stelde zich kandidaat voor een frequentie in het Waalse frequentieplan FM2008. Het CSA besliste op 17 juni 2008 geen erkenning toe te kennen aan Contact Plus. Op 1 augustus 2008 werd Contact Plus 104,30 MHz definitief uit de ether gehaald.

 

Contact Inter - 94,50 MHz

Contact Inter1 september 2002: De Contactgroep richtte alweer een omroep op die op een illegale frequentie werd neergepoot. Op 94,50 MHz was Contact Inter hoorbaar. De gebruikte zender was er eentje met een hoog vermogen want op 40 kilometer van Brussel kon men nog steeds probleemloos afstemmen op Contact Inter. De omroep richtte zich op de Marokkaanse en de Turkse gemeenschap te Brussel. In de beginfase werd Radio Médi 1 (Radio Méditerranée) van de satteliet 24u/24u doorgestuurd. Dit radiostation is gevestigd in de Boulevard d'Algérie 7 te Parijs. Met 4 kilowatt mag daar worden uitgezonden via 88,60 MHz. Vandaar misschien dat Francis Lemaire de logica van het vermogen even doortrok in ons land. De presentatoren spraken hoofdzakelijk Frans en het format is eerder soft-pop zoals het Franse netwerk RFM.

Rechtstaande dame bij Contact Inter (snapshot Cam)4 november 2003: De VRT had een klacht ingediend tegen Contact Inter omdat het storingen toebracht aan Studio Brussel dat op dezelfde frequentie uitzend. Een paar maanden daarvoor had Contact Inter al uitgeweken naar 94,60 MHz maar kwam kort nadien terug naar 94,50 MHz. Een rechter veroordeelde de Contact Inter tot een dwangsom. Per dag dat er werd uitgezonden moest er 10.000 € worden betaald.

Francis Lemaire had naar het schijnt nog proberen te onderhandelen met de VRT maar vergat misschien dat de openbare omroep niet onderhandelt zoals wordt gedaan tussen lokale radio's onderling. Contact Inter ging door met uitzenden maar dan met een sterk gereduceerd vermogen. Op het Contactnieuws van 20 november 2003 - 12:30 hoorden we een reactie van Lemaire. Hij vertelde dat de VRT de zender niet meer in de lucht wilde. We hoorden ook directeur Mostafa van Contact Inter aan het woord. In gebrekkig Nederlands vertelde hij dat het een probleem is en dat ze dat ook niet begrijpen.

foto Bekijk hier een foto van de persconferentie (foto: Luc Van Braekel)

De VRT had een kortgeding ingespannen tegen de Contact Group.
Contact Inter zond eerst uit via 94,50 MHz. Daarmee werd het signaal van Studio Brussel gestoord in het Gentse. De VRT legde klacht neer tegen Contact bij het BIPT en de Waalse tegenhanger. Daar kwam echter geen reactie op, en uiteindelijk schakelde Contact Inter over naar de 94,60 MHz. Dit zorgde dan weer voor storing bij Donna. VRT nam contact op met de Contact Group, maar die gesprekken bleven zonder gevolg. Het enige effect dat die gesprekken opleverden was opnieuw een switch van de 94,60 MHz naar de 94,50 MHz.
VRT trok dan naar de Brusselse rechter en vroeg in kortgeding dat de uitzendingen van Contact Inter gestaakt zouden worden, want het station beschikt niet over een officiële licentie.
De rechter stelde vast dat Contact Inter eigenlijk een illegale radio is, en legde een dwangsom op van 10.000 Euro per dag dat Contact Inter in de ether bleef.

Lemaire strikes back. Begin september 2005 is Contact Inter even terug in de lucht. Eerst werd uitgezonden met hoog vermogen op de frequentie 92,10 MHz. Maar op donderdag 24 november 2005 koos degene die de zender regelde de gangster uit te halen. De zender werd afgeregeld op 88,80 MHz, dat is de toegekende frequentie van de RTBF-zender Pure FM. Zo werd in volledige agglomeratie van Brussel de uitzendingen van Pure FM weggedrukt door Contact Inter. Op de internetsite van Pure FM stond dezelfde dag nog het volgende te lezen:

Pure FM gestoord door Contact InterDepuis ce jeudi matin, la fréquence 88.8 de Pure Fm pour Bruxelles Centre est victime d'un brouillage par la radio "Contact Inter". L'équipe de Pure Fm tient à s'excuser auprès de tous ses auditeurs bruxellois pour l'absence totale ou la mauvaise réception de ses programmes sur cette fréquence dans le centre de la Capitale et tente de régler le problème.

Op de website kon de luisteraar van Pure FM toen ook reageren indien hij of zij de storingen zou ondervinden. De dag daarna was Pure FM terug op normale wijze te ontvangen.

 

Ciel FM - 101,40 - 97,80 MHz

Ciel FM4 september 2002 : Het CSA heeft beslist om Ciel FM te Brussel uit de lucht te halen. Sinds januari 2002 werd illegaal gebruik gemaakt van de 97,80 MHz. Het was al langer geweten dat de omroep uit Seraing in Wallonië en Brussel een heuse comeback wilde maken. Toen had het netwerk vijf frequenties in gebruik. Terwijl het station vroeger te ontvangen was in Brussel op de 101,40 MHz was het voorlopig niet meer mogelijk om op deze frequentie nog uitzendingen te gaan verzorgen omdat Contact deze frequentie blokkeerde. Terwijl de Contactgroep in Wallonië en Brussel toen de ene na de andere illegale zender uit de grond stampte, werd Ciel FM op de vingers getikt. Ciel FM verdedigt zich enerzijds dat "concurrerende stations" meer en meer de markt inpalmen. Anderzijds melde Ciel FM dat er toen nog geen frequentieplan is opgesteld. Tenslotte haalde de zender aan dat de gebruikte frequentie niemand schade zou berokkenen. Toch had het CSA gevraagd aan het BIPT om op te treden en de zender uit de ether te halen. Enkele dagen later werd de 97,80 MHz terug vrijgemaakt.

Begin November 1999 was er op 101,40 een non-stop dance-programma hoorbaar met jingles van C-Dance. Begin januari 2000 werd de non stop er weer afgehaald en werden ze vervangen door Franse Family Radio-spotjes. Men had dus de intentie om een Franstalige Family op te starten. Maar na een maand werden de verse Family Radio-jingletjes geruild met het signaal van BFM (107,60). Nog later was er een non-stop te horen met rockklassiekers.

 

Extra's

Een tabel hoe de Brusselse frequentieband in het jaar 2001 er uit zag.

een foto van de basiliek van KoekelbergDe bespreking van de Brusselse FM-band anno 2000 werd in een apart hoofdstukje gegoten. Het geheel is verzorgd met een fotoreportage met de locaties van de antennemasten. Hier klikken om meer te zien.
Andere wijzigingen

Augustus 1999: De groep achter Contact verandert nogmaals de benaming van hun radiostation dat (non-stop) klassiekers uitzendt op de 106,10. Na Radio Crystal, Club FM, Radio Contact Gold heet het kind nu (terug) Contact 2. Er zijn nu heel wat meer gepresenteerde programma's te horen.

BFM - Business FM - Radio orientation économique et financière.
Op zoek naar Brusselse radio's die op illegale manier er bij kwamen - 3 februari 2005

>> de metropolis Antwerpen