| De geschiedenis van de radio in België - deel 8: De metropolis Antwerpen. |
| Het begon met Radio Arena |
|
Ook de Antwerpse vrije radiogeschiedenis begint met een uitzending van een strijdzender. Radio Arena werd opgericht door enkele bezetters in de Arenaweide te Deurne op 26 oktober 1979. De radio-uitzendingen werden gebruikt tegen bouwplannen op deze plaats. Op 2 juni 1980 startte Radio Seefhoek met informatie te brengen over het structuurplan Stuyvenberg. De door het Antwerpse stadsbestuur gehouden hoorzittingen omtrent dit plan werden toentertijd in de ether gestuurd. Na de hoorzittingen had Radio Seefhoek zijn bestaansrecht als buurtradio bewezen en beslisten de buurtbewoners dat het station zou blijven. De radio zond daarna iedere maandag uitzenden tussen 17:00 en 22:00 met als doel het buurtleven te heractiveren en de buurtproblemen aan een ruimer publiek kenbaar te maken. Begin 1982 werd zelfs de vereniging "Antwerpse buurtradio" opgericht. Andere buurtradio's zoals Radio Oude Stad, Radio Drei Pleintjes, Radio Zurenborg en Radio Schipperskwartier werden toen opgericht.
|
| Radio Annick |
|
Omdat de ouders van Alain op vakantie waren, werd de zender geïnstalleerd in de slaapkamer. De antenne werd gemonteerd op het dak van hun vijf verdiepingen hoge appartementsgebouw aan de Prins Boudewijnlaan te Wilrijk. De uitzendingen werden gestart op 1 juni 1980. Enkel een platenspeler was gekoppeld aan de zender gedurende de eerste uitzending die duurde tussen 20:00 en 0:00. Met de 5 watt-zender werd volledig Antwerpen en een deel van Rumst bereikt.
Na een week werd er verhuisd naar "Kleine Tienne". De radio-opstelling werd daar ondergebracht op een zolderkamer in de Sint-Thomasstraat. Daar mochten ze draaien op een eenvoudige stelling. De zolderkamer werd ook gebruikt door moeder de vrouw. De medewerkers waren soms in gezelschap met wat was die daar hing te drogen. Toenmalig zendamateur WKX schonk een 50 Watt antenneversterker. Het gevolg was dat het signaal opeens veel verder reikte. 's Nachts kon men soms luisteren naar Radio Annick te Brussel en zelfs in Hasselt. Ondertussen was het tijd om een sticker te maken. Alain had een idee hoe het eruit moest zien en de tekenaar van het bedrijf CBG realiseerde het ontwerp. Bert "De grote onbekende", die de stickers drukte, werd toen ook medewerker. In juli werden nieuwe medewerkers aangeworven die geblinddoekt naar de studio werden geleid. Zo ontmoette Alain Piet Keizer en Michel Follet (*). Toen Alain hem voor het eerst ontmoette aan de ingang van de GB aan de Prins Boudewijnlaan verschoot hij echter dat zo’n klein en jong mannetje, die per fiets in een groene jas kwam aangereden, zo'n zware stem had. Vervolgens werd een studio gebouwd in een afgesloten gedeelte van de garage. Bepaalde medewerkers vonden de garage toch niet ideaal omdat een afvoerputje stank verspreidde toen iemand het toilet had doorgespoeld. Ook Guy Van Antwerpen en Serge Van Gisteren (Serge Hadermann) versterkten de ploeg. Op 21 juli 1980 werd de eerste Top 100 uitgezonden vol herdenkingen aan de laatste momenten van de zeezenders Veronica en Caroline. Helaas werd er toen terug met slechts 5 watt uitgezonden want de eindversterker had het begeven.
Ondertussen was er een onenigheid gekomen over het karakter van de zender. De enen hadden liever een gemoedelijke zender met eigen karakter en geen commerciële inmenging, de andere wensten een elitaire opzet met commerciële steun. Piet Keizer zat enkel commercieel te denken en richtte toen Radio Antigoon op. Mike Doors, Michel Follet en Guy Van Gisteren richtten in oktober 1980 Radio 2000 op. Radio Annick ging door met Bert, Patrick, Maxi, Jack Bol, Willy Wortel en Allan. Een nieuwe locatie werd gevonden. De zender verhuisde naar Marinisstraat te Borgerhout waar een appartement werd gehuurd. Op de radio was er toen veel LP materiaal te horen zoals tracks van New Music, Koris, Pete Townsen, Fisher Z, enz. In november 1980 stond er in de krant Le Soir te lezen dat 100.000 Antwerpenaars afstemden op Radio Annick. Geleidelijk werd het uurrooster uitgebreid. In december 1980 was Annick de eerste Antwerpse zender met een volledig zendschema tussen 7:00 en 0:00. Uniek was dat er niet stipt werd gestopt om middernacht. Er werd uitgebold afhankelijk van het humeur van de medewerker van dienst. Voor de jaarwisseling werd er 24 uur op 24 uur gedraaid. Op de avond van 1 januari 1981, na de heruitzending van de eerste top 100 allertijden werd er beslist vrijwillig uit de lucht te gaan omwille van storingen. Een meetwagen van de RTT werd regelmatig opgemerkt en er werd beslist om vrijwillig uit de lucht te gaan. Toch werd nog radio gemaakt gedurende 4 uur per avond vanuit Borsbeek op de 103,50 MHz. Een fanatieke luisteraar relayeerde het signaal daar al geruime tijd. Alain Brouhon besloot er toen mee te stoppen. De anderen gingen door. Een vermeldenswaardig feit uit die periode was de door Willie Wortel en Radio Annick georganiseerde speelgoedactie voor arme kinderen die heeft plaatsgevonden rond Kerstmis 1980. Op 11 februari 1982 werd
Radio Annick voor het eerst in beslag genomen. De radio zond
toen al uit in stereo. Vervolgens ging het niet meer zo goed met Annick
en de omroep werd overgenomen door een kleine groep Antwerpse zakenlui.
Door de financiële impuls kon het station worden opgewaardeerd. Radio
Annick werd toen ook gevestigd in een dubbele kamer in het Holiday
Inn-hotel. In juni van hetzelfde jaar werd Annick benaderd door
het reclamebureau IP van Francis Lemaire (Radio Contact). Eigenlijk
heeft IP eerst contact opgenomen met Radio Antigoon maar Piet Keizer
had het publiciteitsvoorstel afgewezen. Radio Annick was ook gekend omdat het toen de medewerkers goed betaalde. Zo werden Ron Van Der Plas en Peter De Groot een goede 600 BEF (15€) overhandigd per gepresteerd uur. Op donderdag 13 januari 1983 werd alles in beslag genomen omdat er reclame werd uitgezonden. Een prachtige live- en opnamestudio ter waarde van 1,5 miljoen BEF (ongeveer 40.000 €) werd in beslag genomen. De medewerkers hebben die toen zelf uit elkaar genomen om beschadiging te voorkomen. Ook de twee zenders en een linair van 300 Watt werden meegenomen. Toch slaagden de verantwoordelijken er in om in een minimum van tijd gloednieuw materiaal te plaatsen. In een Panorama-uitzending
van de toenmalige BRT werd getoond hoe Radio Annick door het leven
ging als prototype van een vrije radio die door een rationeel commerciële
aanpak goede luistercijfers wist voor te leggen. Met dank aan Alain Brouhon.
|
| Radio 2000 |
|
Radio 2000 had zelfs een Engelstalig programma. Mike Anthony, van oorsprong de Jamaicaanse resident DJ vann de Royal Inn, was er toen te horen. Het is de DJ die later scoorde met "Why cant we live together", een re-make van de bekende hit van Timmy Thomas. Maar ook op 11 februari 1982 werd het materiaal van Radio 2000 in
beslag genomen. Het was de kern van Radio 2000 die de "Aktie
Groenplaats" heeft georganiseerd. Dit was een protestactie die
ondanks het barre winterweer 5000 mensen op de been heeft gebracht. Ook
De Strangers, Ed Kooyman, Johan Verminnen kwamen hun solidariteit met
de Antwerpse vrije radio's betuigen. Op het propvolle plein hadden allerlei
radiostations infostands opgezet waar het publiek inlichtingen kon inwinnen. |
| Radio Stad |
|
Radio Stad werd enkele
tijd later in beslag genomen. Men vond niet onmiddellijk geld om terug
uit te zenden. Maar op 5 april ging men weer van start.
De klemtoon lag op informatie. Het was toen de enige Antwerpse lokale
radio die een eigen nieuwsdienst bezat. Een aantal medewerkers verzorgden
ook een regionaal nieuwsbulletin. Een schot in de roos was de maritieme
informatie. Niet enkel de meterstanden van de Schelde maar ook groetjes
van familieleden van zeelui en schippers werden via Radio Stad
uitgezonden. Met dank aan
Jörgen Van Geffen. Het logo van Radio Stad werd door Jan Bosschaert of
door Bart Van Muylders ontworpen. |
| Radio Aktief |
|
Radio Aktief was begin der jaren 80 een grote speler in Kontich. Er werd uitgezonden op 102,50 MHz en was gevestigd boven een garage aan de bioscoopzaal Trianon. De radio werd opgericht door Rudi Schaefer (Luk Van Brabant) en maakte gebruik van een 100W zender. Op een bepaald moment was het station zelfs te beluisteren tot in Blankenberge.
Het station had een aantal
bekende radiomedewerkers in dienst zoals Geert De Groef, Michel
Ortier en Carl Schmitz.
Radio Aktief is na enkele jaren samengesmolten met Radio Camino die de naam "aktief" niet in de nieuwe benaming wilde zien. Dus werden de eerste letters van Aktief, Camino en Eén genomen en werd Radio ACE geboren. Na enkele jaren werd Ace Metropolis en uiteindelijk is Metropolis door Radio Contact overgenomen.
Met dank aan Rudi Schaefer
en Dirk (DDM)
|
| Radio Minerva |
|
Radio Minerva is ontstaan op 1 september 1982. Onder impuls van een nooit aflatende Willy Gelens, bezeten door "de vrije radio-gedachte" bezweek Jos Boekhoff onder de druk. Het is dan ook dank zij het initiatief en de stuwende kracht van Jos Boekhoff dat Radio Minerva voor het eerst te beluisteren was op 100,70 MHz. Easy listening muziek, aangevuld met evergreens en oldies uit de jaren 40-50 aangevuld met thema programma's zoals operette, licht klassiek en jazz waren de sterkste troef van de omroep.
De eerste medewerkersploeg bestond uit onder andere Guy Van Sandt, Dennis De Jongh, John de Platenbode, Lou Van Putte, Piet Van Vlaanderen, Derek Adams, Karin, Lizy de Koninck, Lesley Jones, Stefaan de Groot, Harry-O, Ludo de Nijs, Jos Vervoort, Peter Selie, Patrick Soul, Dirk Bass, John Steward, Marc Robert, Louis de Geueze en Jan Van Saeftinghe. In april 83 werd het Eerste "Radio Minerva" bal georganiseerd in de zaal De Molen. Ook een maandblad wordt verdeeld. "Het Minervatje" heeft de brug geslagen tussen radiomakers en luisteraars. De eerste leden werden geworven in januari 1984. Voor 150 BEF (bijna 4€) was men toen een gans jaar lid. Het jaar daarna stelde men vast dat er ook gulle luisteraars bestonden. Voor 1000 BEF (25€) was men een jaar erelid. Op 8 april 1986 werd Radio Minerva uit de lucht gehaald door de RTT en gerechtelijke politie. Een dikke maand later werd uitgezonden op 102,20 MHz. Kort daarna zou er terug worden verhuisd naar 107,30 MHz na een kort avontuur op 107,80 MHz. Op 8 februari 1988 kreeg de radio nog maar drie uur zendtijd en drie maanden later werd dit opgetrokken naar 8 uur op de frequentie 106,70 MHz. In juni 1990 kreeg het dan uiteindelijk de frequentie 103,60 MHz die veertien jaar lang werd gebruikt. Ondertussen waren reeds 14 succesvolle bals georganiseerd. Radio Minerva is in de eerste helft van de jaren 2000 de grootste onafhankelijke radio in Vlaanderen. Tussen de 30.000 en 40.000 luisteraars stemmen regelmatig af op het station. In 2004 kreeg het station een frequentie met groot bereik op 98,0 MHz. bron radiominerva.be |
| Radio Centraal |
|
|
| Radio SIS |
|
De naam werd geďnspireerd op de New Yorkse zender Kiss FM. Het was de bedoeling om een netwerk van onafhankelijke satelliet zenders op te starten die buiten gemeenschappelijk nieuws, de muziek formats en bepaalde programma's ook een gezamenlijke visie en vooral een overkoepelende reclame regie zouden hanteren die nationale budgetten zou kunnen binnenhalen. In eerste instantie werd er op SIS gedraaid zoals in de discotheek. Patrick had een jarenlange DJ carričre en had toen een collectie platen van zo'n 10.000 exemplaren waaronder veel Amerikaanse Import. De nieuwe platen werden hoofdzakelijk verkregen via USA Imports op de Sint Jacobsmarkt of platenzaak Brabo op de Grote Markt. Vernieuwend was het aanbod Jazz, Soul, R&B en Crooners op een Vlaamse zender.. De luisterdichtheid was niet zo spectaculair. Toch was er een bepaald publiek waar de radiostijl goed aansloeg. SIS was het eerste Antwerpse station dat een totaal onafhankelijke nieuwsdienst had. Dit kwam omdat men een illegale manier had gevonden om zich aan te sluiten op het telexnetwerk van persagentschap Belga. Toen dit uitlekte, werd een overeenkomst aangegaan met Associated Press. De nieuwsdienst compileerde ook het nieuws uit allerlei dag- en weekbladen. Na een anderhalf jaar werd de nieuwsdienst afgebouwd omdat de kosten te hoog lagen. Er werd nog onderhandeld met andere stations om samen een gezamenlijke onafhankelijke nieuwsdienst op te richten maar zover is het nooit gekomen. SIS was ook de eerste radio die experimenteerde met een serie cassettedecks aangesloten op een automaat. Men zag direct in dat er opeens heel wat minder medewerkers nodig waren. Ook reclamejingles en nieuwsberichten werden verwerkt in het systeem. Men had het idee om het station uit te bouwen tot deels informatieradio en deels non-stopradio. Zover is het nooit gekomen omdat het computersysteem nooit voor 100% heeft gewerkt. Uit het programma-aanbod van SIS zaten er twee DJ's die het ver hebben geschopt. Paul Ward en Sven Van Hees brachten immers hun programma Liaisons Dangereuses op SIS en later op andere zenders.
|
| Radio Express |
|
Luc Van Kapellen werd ontrokken van Radio Contact en werd benoemd tot programmaleider. Luc slaagde er in om Peter Van Dam (toen KRO - Hilversum 3) en acteur Leo Rosenstraten aan te trekken. Ook BRT2-man Jos Boudewijn werkte op de eerste dag van zijn pensioen bij Radio Expres. Hij oefende daar de job uit als muzikaal adviseur. Jos had een enorme platencollectie. Meer dan 30.000 platen werden gestockeerd in de Boerentoren. In 1998 werd Radio Express Family Radio.
|
| Radio Antigoon |
|
Patrick Gypen had samen met Piet Keizer de huisstijl ontwikkeld en had meegewerkt aan de formats, reclame en promotieacties. Ook het idee van "De Grootste Radio" met een aanhanger in de vorm van een grote transistorradio ingericht als studio was zijn ontwerp. Jan Bosschaert heeft ook enkele zeer mooie posters ontworpen. Tegen het einde van de 20ste eeuw werd Radio Antigoon overgenomen door de krantengroep VUM. De radio kreeg in 2003 de frequentie 104,60 MHz waar met maximum 2kW mocht worden uitgezonden. Maar op dat moment was het Antigoon-verhaal al afgelopen. Op de frequentie werd in juni 2004 Traffic Fm gelanceerd. De VUM dacht een gat in de markt te hebben gevonden omdat op dat moment de Antwerpse Ring werd heraangelegd. Na de werken was Radio Be One te horen op 104,60 MHz.
|
| Radio Zuiderlicht - Radio Multipop |
|
De frequentie 102,20 MHz is niet meteen de meest gunstige in de Antwerpse regio. Ze wordt namelijk sterk gestoord door de Brusselse Radio Contact. Daarom heeft Multipop bij het Commissariaat voor de Media een technisch dossier ingediend met de bedoeling een beter zendcomfort te verkrijgen. Dit dossier werd opgesteld door Broadcast Partners uit Terneuzen, die op dat vlak een ijzersterke reputatie hebben opgebouwd. De groep rond Multipop wilde radio maken voor de allochtoon, migrant en buitenlander. Gianfranco Lombardi (gepensioneerd zaakvoerder van een aantal Italiaanse vennootschappen), Dagmar De Beukelaer (zangeres) en Carla Maria Matos Duarte Farias (Portugees burgerlijk ingenieur) besloten Radio Multipop op te starten om het contact tussen de diverse culturen tot stand te brengen. De studio bleef gevestigd in de Graaf Van Egmontstraat. De zendapparatuur werd verhuisd naar het dak van het Crowne Plaza Hotel. De antenne werd gemonteerd op enkele meters van de mast van Radio Nostalgie (105,40 MHz). Desondanks de hoge ligging van de zendantenne wordt het signaal in Mortsel en Kontich reeds gestoord door het 5kW-sterke signaal van de Franstalige Radio Contact.
Sinds 1998 heeft Multipop ook haar naam geregistreerd op het internet. Maar vijf jaar later kon de bezoeker enkel genieten van één enkele pagina waar het adres, telefoonnummer en het logo te zien waren. De multiculturele omroep heeft ook maandenlang het ARD-journaal van Radio Contact overgenomen. Hiervoor werd de non-stop om het uur dertig onderbroken en werd het nieuws synchroon overgenomen. Af en toe liep het fout en was na het nieuws de uitzendingen van Radio Contact te horen. 19 december 2003: Radio Multipop wordt in Antwerpen erkend met een vermogen van 1995W op de frequentie 100,20 MHz. Radio Contact werd niet erkend in Antwerpen. 1 februari 2006. Radio Multipop neemt het signaal Radio Contact over. 1 januari 2009. Radio Contact Vlaanderen stopt met uitzenden. Op 100,20 MHz is Voodoo Radio hoorbaar.
|
|
Radio Souvenir / Energy (NRJ) / IZI FM - 106,70 MHz |
|
Radio Souvenir (Borsbeek op 106,70 MHz, toen beluisterbaar in het zuiden van de stad Antwerpen) maakte zich reeds geruime tijd zorgen over het toekomstige radiodecreet en heeft het zekere voor het onzekere genomen. Souvenir zou zijn golflengte van de hand hebben gedaan voor vijf miljoen BEF aan NRJ (lees en-er-jie, dus zeg energie) een hitradionetwerk uit Frankrijk. Dit radionetwerk had reeds sinds 1994 een netwerk in Brussel en Wallonië. De zendmast werd verplaatst naar het bouwmateriaalbedrijf BVBA Loyaerts & Verbist aan de Boterlaarbaan te Deurne. De studio werd geďnstalleerd in de Vanbreestraat 14 kortbij het stadspark. In 1998 begon ENERGY (op zijn Engels uitgesproken) uit te zenden als derde radionetwerk op die ene frequentie. NRJ, van Franse oorsprong, is de grootste radio van Europa en de achtste van de wereld. In 1998 heeft deze groep zelf de lange golfzender Radio Monte Carlo overgenomen.
Het netwerk Energy is in vereffening gegaan op 7 maart 2002. Dat het niet meer zo goed ging met Energy was goed hoorbaar. In februari 2002 waren er slechts nog enkele voice-tracks te horen die dagelijks werden herhaald. Peter Van Dam had reeds eind 2001 het schip verlaten. Op zaterdagavond 6 april 2002 werd het opeens stil op heel wat Energy-frequenties. De satellietlink tussen het Antwerpse hoofdfiliaal en de dochterstations werd toen definitief afgesloten. De RGR-groep heeft begin september 2002 met de VZW van Radio Souvenir een overeenkomst afgesloten. Op de ex-NRJ-frequentie 106,70 in Antwerpen waren opeens non-stop easy-listening hits hoorbaar. Het ding heet IZI-FM, een benaming die RGRFM ook reeds heeft gebruikt voor zijn RGR2 te Leuven. Het format IZI-FM leunt zeer kort bij het format van Radio Nostalgie (105,40 MHz) en Radio Mango (107,40 MHZ). Radio Nostalgie heeft trouwens een redelijk goed draaiende "reclame-inkomsten-molen". De vraag is of er echt nog behoefte is aan een derde easy listening station dat hoofdzakelijk non stop gaat brengen.
Zo goed is de ontvangstkwaliteit voor TopRadio in Antwerpen toch ook niet. In Antwerpen-Zuid is dit voorbeeld niet het geval. Misschien is het niet mogelijk of mag men niet van de VZW uitzenden met verhoogd vermogen om een beter luistercomfort te verkrijgen. Het is een feit dat alle RGR-zenders veel verder reiken dan 8 kilometer. In de nieuwsgroep be.radio heeft men het soms over zijn "Leuvense stoven".
|
| Extra's |
|