Allereerst een overzicht van de kandidaten die begin 2001 een dossier binnen brachten.

Benaming	Huidige radio-ervaring	Commentaar van de redactie
Radio Flandria	kabelradio	De allereerste Belgische kabelradio werd na het indienen van het dossier failliet verklaard. Geen kandidaat meer!
Radio Magdalena	kabelradio	Geen FM-frequentie, dus niet zo populair in België.
Radio 538	kabelradio	Nederlands product. Zijn er een paar maanden geleden mee gestopt omdat het succes in Vlaanderen wegbleef. Geen kandidaat meer!
S&SI - Radio Roxy		Geen FM-frequentie, dus niet zo populair in België. Geen enkel gepresenteerd programma, enkel interventies van Luc Allo, Jean Pierre Van Rossem en dergelijke.
Radio Energy	Energy (NRJ)	Frans succesrijk product. In Vlaanderen is het succes matig maar in licht stijgende lijn. Het station kan maar moeilijk in de grote steden geraken omdat de beste frequenties reeds in samenwerkingsverbanden hebben met de Contactgroep en VMMa.
4FM	kabelradio	Vier jongeren trachten op de kabel te geraken en liefst ook nog nationaal op de FM-band. Ze zijn wel sterk in het opstellen van rapporten en het massaal rekruteren van personeel. 4FM zit reeds op de kabel. Het product zou wel eens vlugger verdwijnen dan dat het is gekomen.
VMMa (Q-Music)	TOPRadio, Mango	De Vlaamse Mediamaatschappij heeft reeds twee radioproducten, nl. TOPRadio en Radio Mango. VMM heeft ook zijn politieke wortels maar heeft minder ervaring dan de Contact-groep.
Financieel Economische Tijd		Deze krantengroep wil ook wel een nationaal station maar heeft geen ervaring op dit gebied.
De Morgen		Deze krantengroep wil ook wel een nationaal station maar heeft geen ervaring op dit gebied.
Contactgroep	Contact, Contact2	Veel ervaring met Radio Contact. Het liberaal getint station heeft "geluk" dat de Minister van Media Dirk Van Mechelen tot dezelfde partij behoort.

Besluit redactie 29/8/2001: Het ligt voor de hand dat Q-Music en Contact 2 de meeste kans hebben om landelijk te mogen beginnen. Maar dan zullen de "gebuisden" een klacht indienen omdat Contact en VMMa een monopolie zullen bezitten. Het VCM heeft dit uiteraard ook in haar achterhoofd. 4FM of Energy, samen met Q of Contact zou een andere mogelijkheid zijn..

29 augustus 2001: Binnen een tweetal weken zijn de uitverkorenen bekend die de commerciële frequenties zullen mogen gaan bekleden. Hieronder een overzicht, de slaagkans plus commentaar.

6 september 2001: Het VCM heeft de twee commerciële radiofrequenties toegekend. Dirk van Mechelen vermeldt dat het zes goede dossiers waren. Volgens Van Mechelen hebben de medewerkers van de Vlaamse Mediamaatschappij zware inspanningen geleverd. "De radio-ervaring heeft het zwaarst doorgewogen en zij hebben een ruime ervaring met Topradio". Het radiostation, dat de naam Q-Music zal dragen, krijgt het eerste pakket dat ongeveer dat 70% van het gebied tussen Brussel, Leuven, Antwerpen en Gent kan bereiken. De tweede winnaar is 4FM dat in hetzelfde gebied slechts 50% zal kunnen bereiken.

Het project Contact 2 was dus uit de boot gevallen. De uitspraak van de minister was eigenlijk tegenstrijdig omdat Radio Contact toen reeds meer dan 20 jaar ervaring had. VMM had met Topradio nog geen vijf jaar ervaring. Maar hoogstwaarschijnlijk zullen zij later in 2003 de zogenaamde "troostprijzen" in ontvangst mogen nemen. Dan zou de lokale band worden hervormd en zouden regionale radio's met een hoger vermogen worden toegelaten. Als Radio Contact enkele van die troostprijzen zou kunnen bemachtigen, zou de ontvangst in Vlaanderen veel beter zijn dan Q-Music of 4FM. Maar op dat moment hadden de meeste Contact-stations reeds ambities in regionale uitzendingen. Tussen de hoofdstad en de Belgische kust kon je toen met slechts drie frequenties probleemloos luisteren naar het betreffende station.

 

FREQUENTIES Q-MUSIC

Plaats	Frequentie	Vermogen	Hoogte	Provincie
AALST	93,00MHz	316 W	18 m	Oost Vlaanderen
ANTWERPEN	92,90MHz	500 W	60 m	Antwerpen
ANTWERPEN	98,00MHz	1000 W	117 m	Antwerpen
BERINGEN	92,80MHz	1000 W	60 m	Limburg
BERLAAR	92,70MHz	316 W	32 m	Vlaams Brabant
BREDENE	87,60MHz	5000 W	60 m	West Vlaanderen
BREE	93,50MHz	1000 W	70 m	Limburg
BRUGGE-CENTRUM	88,10MHz	1000 W	75 m	West Vlaanderen
BRUSSEL	98,40MHz	10000 W	43 m	Brussel
BRUSSEL	98,10MHz	200 W	33 m	Brussel
DENDERMONDE	92,20MHz	3160 W	50 m	Oost Vlaanderen
DIKSMUIDE	88,90MHz	1000 W	120 m	West Vlaanderen
EGEM	98,20MHz	3160 W	150 m	West Vlaanderen
GEEL	93,50MHz	1000 W	70 m	Antwerpen
GENK	94,70MHz	250 W	150 m	Limburg
GENT	88,60MHz	3160 W	75 m	Oost Vlaanderen
GENT	92,80MHz	1000 W	75 m	Oost Vlaanderen
HASSELT	96,80MHz	500 W	28 m	Limburg
HERENTALS	92,20MHz	1000 W	75 m	Antwerpen
HERZELE	90,90MHz	1000 W	70 m	Oost Vlaanderen
HEUSDEN-ZOLDER	88,80MHz	500 W	28 m	Limburg
KORTRIJK	88,00MHz	2000 W	50 m	West Vlaanderen
LEUVEN	92,20MHz	316 W	40 m	Vlaams Brabant
LOMMEL	95,90MHz	500 W	33 m	Limburg
MECHELEN	96,70MHz	2000 W	59 m	Antwerpen
NIEUWRODE	90,30MHz	500 W	25 m	Vlaams Brabant
OOSTVLETEREN	88,30MHz	1000 W	120 m	West Vlaanderen
SINT-NIKLAAS	93,50MHz	2000 W	75 m	Oost Vlaanderen
SINT-TRUIDEN	96,90MHz	1000 W	70 m	Limburg
TONGEREN	94,80MHz	200 W	140 m	Limburg
TURNHOUT	90,60MHz	5000 W	60 m	Antwerpen
VELTEM	95,80MHz	1000 W	80 m	Vlaams Brabant
WIJTSCHATE	93,20MHz	316 W	38 m	West Vlaanderen

 

FREQUENTIES 4FM

Plaats	Frequentie	Vermogen	Hoogte	Provincie
AALST	90,00MHz	500 W	35 m	Oost Vlaanderen
ANTWERPEN	99,20MHz	10000 W	117 m	Antwerpen
BERINGEN	98,40MHz	500 W	70 m	Limburg
BRUGGE	89,60MHz	2000 W	62 m	West Vlaanderen
BRUSSEL	98,80MHz	3160 W	65 m	Brussel
DIEST	99,00MHz	500 W	25 m	Vlaams Brabant
EGEM	94,00MHz	2000 W	200 m	West Vlaanderen
EGEM	94,90MHz	3160 W	100 m	West Vlaanderen
GENK	88,00MHz	500 W	140 m	Limburg
GENT	96,30MHz	2000 W	75 m	Oost Vlaanderen
HAMONT-ACHEL	96,50MHz	500 W	35 m	Limburg
HASSELT	99,20MHz	500 W	35 m	Limburg
HOOGLEDE	96,20MHz	500 W	30 m	West Vlaanderen
KORTRIJK	92,70MHz	2000 W	50 m	West Vlaanderen
LEUVEN	99,70MHz	1000 W	72 m	Vlaams Brabant
MECHELEN	99,00MHz	1000 W	59 m	Antwerpen
NINOVE	99,70MHz	250 W	23 m	Oost Vlaanderen
OOSTVLETEREN	101,00MHz	20000 W	130 m	West Vlaanderen
SINT-TRUIDEN	89,20MHz	500 W	70 m	Limburg
TIELEN	91,40MHz	316 W	26 m	Antwerpen
TONGEREN	89,10MHz	1000 W	60 m	Limburg
TURNHOUT	95,10MHz	1000 W	42 m	Antwerpen
VOEREN	97,40MHz	250 W	38 m	Limburg

Opstelling richtantenne 4FM te Antwerpen (Antwerp Tower - De Keyserlei)

ZO TELT VLAANDEREN ZIJN COMMERCIËLE FM-FREQUENTIES (1)

De FM-frequenties voor de twee commerciële omroepen zijn bekend gemaakt in het Belgisch Staatsblad van 16 juni 2001. Helaas ontbreken enkele belangrijke parameters om een exacter beeld te kunnen vormen over het zendgebied: toegelaten vermogen, de maximum hoogte van de zendmast en de karakteristieken van de antennes. Hoogstwaarschijnlijk zal de reikwijdte per locatie variëren tussen de acht à vijftien kilometer en zal men zich richten op de nabijgelegen economisch interessante gebieden. Dit artikel is gebaseerd op deze veronderstellingen.

AND THE WINNER IS... LIMBURG

Bij het doornemen van de lijst valt direct de aanwezigheid op van de vele Limburgse gemeenten. Voor frequentiepakket één is de verhouding bijna één op drie. Maar wie denkt dat de bronsgroene provincie daarmee een perfecte dekking zal hebben, is eraan voor de moeite. Zo is er bijvoorbeeld een frequentie gereserveerd voor Tongeren en voor Sint-Truiden. Beide gemeenten liggen maar twintig kilometer van elkaar. Men zal dus eerder een zender met een vermogen van slechts een honderdtal Watt kunnen gebruiken. De fruittelers in het halverwege gelegen Borgloon kunnen nu al nadenken in welke richting ze hun antenne moeten draaien. In elk geval zal het voor hen niet moeilijk worden om de frequentie terug te vinden: Tongeren op de 89.1 MHz en Sint-Truiden een haardikte verder op de 89.2 MHz. In ieder geval moet Minister-President Patrick Dewael zich persoonlijk weinig zorgen maken over een perfecte ontvangst want 'zijn' Tongeren staat in de lijst voor beide frequentiepaketten.

ZENDMAST IN DE SPEELTUIN VAN JOSE HAPPART

Collega-minister Jaak Gabriëls, die met de landbouwportefeuille in de achterzak, zal daarentegen 'slechts' kunnen genieten van de commerciële omroep die gebruik gaat maken van frequentiepakket nummertje twee. In Bree werd de 93.5 MHz voorbehouden. Ook in de Voerstreek mag een zendantenne voor frequentiepakket één worden neergepoot. Maar in artikel drie van 'het besluit' staat dat deze frequentie slechts zal worden toegekend na afronding van de coördinatieprocedure. De vraag is eerder: - Als er daar ooit een mast zal opduiken, hoélang zal ze blijven staan? Tenminste als we even terugblikken op de actualiteit van de afgelopen weken...

EGEM: HET CENTRUM VAN RADIOUITZENDINGEN?

Ook enkele West-Vlaamse gemeenten zoals Egem, Oostvleteren en Veltem, die bekend zijn omdat daar een VRT-zenderpark staat, zijn vermeld op de lijst. Is dit een extra hint voor de landelijke commerciëlen om samen te werken met de openbare omroep? Verder valt op dat er geen enkele kustgemeente werd gevonden, behalve het vreedzame Bredene in pakket 2. Het kan natuurlijk dat men in Egem, op het bestaande zenderpark van de VRT een ferm 'kanon' zal plaatsen, gericht naar de Belgische kust. In pakket 1 zijn zelfs twee frequenties voorzien in Egem. Dat lijkt verdacht veel op de Radio 2-aanpak. De openbare familie-omroep bereikt vanuit dit plaatsje zowel West- als Oost-Vlaanderen.

BRUXELLES CAPITALE ZIT VERVAARLIJK DICHT

Een totaal andere vaststelling is het feit dat in bepaalde gebieden de ontvangst van de nieuwe zenders kan worden gestoord door de publieke omroep. Pakket 1 mag in Mechelen uitzenden op 99.0 MHz. In het centrum van de hoofdstad gebruikt Bruxelles Capitale (RTBf) de 99.3 MHz. Dit station is in Mechelen nog redelijk goed te ontvangen. Een scheiding van 0.30 MHz zou voldoende moeten zijn maar de kans is niet onbestaande dat Bruxelles Capitale de ontvangst in de zuidelijk gelegen gemeenten Weerde, Hofstade en Eppegem zal storen. Zeker bij hen die een minder kwalitatieve ontvanger bezitten. NOG

MEER STORINGEN VERWACHT VANUIT BRUSSEL

De twee frequenties in Aalst zijn ook niet zo optimaal gekozen. In pakket 2 zit de 93.0 MHz en dat is slechts 200 kHz minder dan de Brusselse Radio 21 (RTBf). En in frequentiepakket 1 vinden we de 90.0 MHz terug. Eveneens maar 200 kHz lager dan Radio Judaïca dat eveneens sterk uitzendt vanuit Brussel. De inwoners van de oostelijk gelegen gemeenten van Aalst kunnen nu al beginnen sparen voor een degelijke ontvanger.

NEDERLANDSE 3FM SPELBREKER IN HASSELT?

In het West-Vlaamse Wijtschate wordt de frequentie gebruikt van de hoofdstedelijk Radio 21 (RTBf) op 93.2 MHz. Het uitzendgebied van dit station reikt wel niet zo ver maar kan roet in het eten gooien bij 'goede' omstandigheden. Eenzelfde situatie doet zich voor aan de andere kant van het land. In Hasselt vinden we de 96.8 MHz terug en dat is een frequentie die gebruikt wordt door het Nederlandse 3FM. Vanuit Utrecht wordt met honderd kilowatt zowat heel Nederland bereikt.

Een andere leuke vraag is natuurlijk of de betreffende gemeentebesturen de komst van deze zendmasten met open armen gaan ontvangen. In Brugge-centrum is het bijvoorbeeld uitgesloten dat er zomaar een pyloon wordt geplaatst tussen de vele middeleeuwse gebouwtjes. Alle GSM-antennes zijn er haast onzichtbaar weggezet en bovendien vrij laag aangebracht. Het belfort, achtentachtig meter hoog, zou een mooie locatie zijn geweest maar ook geen enkele GSM-operator kreeg er een plekje. Een toevluchtsoord is de mast van de (ex-)Rijkswacht bij de Kruispoort, die inmiddels wel door enkele GSM-operatoren wordt gebruikt.

ENTHOUSIASME ZAL VERSCHILLEN PER GEMEENTE

Het in de provincie Antwerpen gelegen Berlaar is ook één van de vele gemeenten waar je onmogelijk nog een paal kan neerzetten. Behalve een militaire site waar reeds een enorme uitzendtoren staat, is er nergens anders plaats. Het plaatselijke Radio Christina (104.4 MHz) zou de nieuwkomer misschien uit de nood kunnen helpen, want dat kan de eigen zendmast ten goede komen. Die werd geplaatst toen er voor dat soort zaken nog geen bouwvergunning nodig was. Nu zijn die in ieder geval onontbeerlijk. Maar er zijn ook gemeenten die wel graag de licentiehouders zullen zien komen. Diksmuide zal de eigenaar van pakket 2 met open armen ontvangen. Op de IJzertoren staan nu reeds verschillende GSM-antennes en er is nog plaats genoeg. Extra inkomsten zijn daar altijd welkom.

VOEREN MISSCHIEN, KOMEN HELEMAAL NIET

Het eerste pakket bevat heel wat minder frequenties maar dat kan gecompenseerd worden door hogere zendvermogens. En dan wordt net dit pakket misschien een stuk interessanter. Zoals je in deel één van deze reportage kon lezen, zouden de Voerenaars in de toekomst hun eigen zendersite kunnen kiezen. De licentiehouders van pakket 1 krijgen er mogelijk een frequentie. In Komen daarentegen, die andere gemeente die door de politiek plotseling van taalgrenskant moest wisselen, moeten ze het doen met de zendmast vanuit het tien kilometer verderop gelegen Wijtschate die in pakket 2 zit. Alweer een niet onbelangrijk gegeven voor de kandidaten die nog twijfelen welk pakket ze willen hebben.

In 2003 zou uiteindelijk de lokale band worden hervormd. Mediaminister Van Mechelen was reeds lang van plan om grote kuis te houden tussen de 102,50 en 107,90 MHz. Eerder waren er al valse geruchten dat er een zwarte lijst bij het VCM zou bestaan. Een lijst van radiostations die geen lokale programma's meer zouden maken of geen studio meer zouden hebben. Ook was er een veronderstelling om enkele regionale frequenties toe te kennen aan de VUM-groep. De Vlaamse Uitgeversmaatschappij bezit reeds Radio Go (Gent), Radio Antigoon (103,20 MHz te Antwerpen) en heeft begin september 2002 de touwtjes overgenomen van Radio Uilenspiegel (106,70 MHz te Herent bij Leuven).

Uiteindelijk was Dirk Van Mechelen van plan om 200 lokale zenders te plaatsen tussen 104,9 MHz en 107,90 MHz met een beter comfortzone. De lokale omroepen zullen hun vergunningen enkel verlengd zien via een selectieprocedure uitgevoerd door het VCM. Het VCM heeft in het verleden de frequenties uitgedeeld aan 4FM en Q-Music. Het is reeds bekend dat 4FM goed bevoordeeld was bij deze procedure. Hoe dit precies zal aflopen voor de lokale omroepen is een vraag die velen zich stellen.

Er is ook plaats voor 5 omroepen per regio in de band tussen 102,50 en 104,80 MHz. Deze radiostations zullen dan hoogstwaarschijnlijk een vermogen opgelegd krijgen van 500 tot 1000 Watt.
Op het eerste zicht is dit plan gunstig voor de onafhankelijke lokale omroepen. Maar ook hier geldt het oude spreekwoord "Eerst zien en dan geloven".

Op 23 april 2003 zijn de meerderheidsfracties in het Vlaams Parlement het eens over een voorstel van decreet dat het VCM zijn bevoegdheid ontneemt om erkenningen te leveren voor landelijke, regionale en lokale radio-omroepen. Toen de landelijke radiolicenties in september 2001 werden uitgedeeld aan Q-Music en 4FM kwam het VCM zwaar onder vuur te liggen omdat men van mening was dat 4FM zou zijn bevoordeeld tijdens de selectieprocedure. Het toekennen van erkenningen voor radio-omroepen zou dus voortaan enkel nog gebeuren door de Vlaamse regering.

>> 2003: een nieuw frequentieplan